Στις μέρες μας, όλο και περισσότερο ακούγεται ο όρος «λογοθεραπεία». Όμως η εικόνα που έχει ο κόσμος για την ειδικότητα αυτή είναι πολύ συγκεκριμένη, “η λογοθεραπεία είναι για τα παιδιά που δεν μιλούν καλά”. Σαφώς και στα αντικείμενα ενασχόλησης του λογοθεραπευτή είναι ο λόγος, όμως δεν είναι μόνο αυτό.
Τι είναι η λογοθεραπεία; Είναι λοιπόν η επιστήμη που ασχολείται με διαταραχές λόγου, ομιλίας, μάθησης, φωνής και μάσησης- κατάποσης σε παιδιά και ενήλικες.
Πολλές φορές οι γονείς περιγράφουν το παιδί τους με κάποιους από τους παρακάτω προβληματισμούς:
- Δεν κατανοεί αυτό που του λέμε και η ομιλία του αρκετές φορές είναι άσχετη με τη συζήτηση ή με τις ερωτήσεις που του κάνουμε.
- Δεν αντιδράει όταν του μιλάμε, δεν εκτελεί εντολές, δείχνει να μην ενδιαφέρετε για τους γύρω του.
- Η ομιλία του μοιάζει με μικρότερων παιδιών, δεν είναι καταληπτή από άλλους εκτός από πολύ κοντινούς του ανθρώπους (μαμά, γιαγιά…)
- Η άρθρωσή του δεν έχει ακρίβεια, ορισμένες φορές ακούγεται σαν να “μασάει” τις λέξεις, σαν να παραλείπει ή να αλλάζει θέση στις συλλαβές
- Το λεξιλόγιο του είναι πολύ φτωχό.
- Παρότι είναι σε ηλικία που πηγαίνει σε παιδικό σταθμό κάνει φράσεις μόνο με δύο-τρεις λέξεις χωρίς να χρησιμοποιεί άρθρα, προθέσεις, ή άλλα γραμματικά στοιχεία ή δε συντάσσει σωστά.
- Δε δείχνει σημεία επικοινωνίας με το περιβάλλον. Δεν αντιδρά σε ήχους.
- Κάνει στερεοτυπικές, μονότονες και επαναλαμβανόμενες κινήσεις του σώματος, των άκρων ή του κεφαλιού. Δεν έχει βλεμματική επαφή με πρόσωπα.
- Το παιδί μου είχε κατακτήσει κάποιες γλωσσικές (και άλλες) ικανότητες και ξαφνικά «γύρισε πίσω» αναπτυξιακά. Όταν δηλαδή σταματήσει να χρησιμοποιεί ήδη κεκτημένες λειτουργίες.
- Το παιχνίδι του είναι μηχανικό και δεν έχει συμβολισμό. Παίζει μόνο του σε μια συγκεκριμένη γωνία και προτιμάει παιχνίδια που έχουν ήχο ή έντονα φωτάκια.
- Ασχολείται με ιδιόρρυθμο τρόπο με τα αντικείμενα και τα παιχνίδια του και έχει εμμονές.
- Δυσκολεύεται να ξεκινήσει να μιλά, κολλάει στον πρώτο ήχο της λέξης ή επαναλαμβάνει πολλές φορές την πρώτη συλλαβή. Επαναλαμβάνει μικρές λέξεις όπως το “και” ή τα άρθρα των λέξεων.
- ‘Έχει δυσκολίες στο γραπτό λόγο, την ανάγνωση και τη γραφή.
- Μαθαίνουμε την ορθογραφία και μετά από λίγο δε θυμάται τίποτα.
- Ξέρει όλους τους κανόνες της ορθογραφίας αλλά όταν γράφει δεν εφαρμόζει κανέναν.
- Όταν γράφει δεν αφήνει κενά ανάμεσα στις λέξεις, δεν χρησιμοποιεί σημεία στίξης και το κείμενο του δεν έχει συνοχή.
- Δεν έχει ιδέες για να αναπτύξει ένα θέμα.
Εάν παρατηρείτε έστω και ένα από τα παραπάνω χαρακτηριστικά ή οποιαδήποτε άλλη συμπεριφορά η οποία σας προβληματίζει, καλό θα είναι να συμβουλευτείτε έναν λογοθεραπευτή.
Κάθε παιδί έχει το δικό του ρυθμό ανάπτυξης, αλλά υπάρχουν κάποιες γενικές αρχές για όσα περιμένουμε τόσο σχετικά με την ομιλία του (την άρθρωση ή τη ροή του λόγου) όσο και με το λόγο του (τη γενικότερη λεκτική επικοινωνία). Η γλωσσική ανάπτυξη ενός παιδιού, έχει ως εξής:
1 έτους
- Λέει «μαμά» και «μπαμπά».
- Κατανοεί απλές εντολές.
- Γυρίζει όταν το φωνάζετε.
2 ετών
- Λέει 30-40 λέξεις.
- Σχηματίζει προτάσεις με 2 λέξεις (π.χ. «μαμά άτα», «νάνι όχι»).
- Καταλαβαίνει απλές ερωτήσεις και οδηγίες.
3 ετών
- Λέει μέχρι και 300 λέξεις.
- Σχηματίζει πρόταση με 4-5 λέξεις.
- Χρησιμοποιεί πληθυντικό, σωστά άρθρα, προθέσεις και καταλήξεις (π.χ. «ο σκύλος βγήκε έξω στην αυλή»).
- Κάνει διάλογο με άνεση.
- Κάνει ερωτήσεις για να μάθει (π.χ. «Τι;», «Πού;», «Γιατί;» «Πως;» «Πότε;» «Ποιος»).
- Η ομιλία του είναι κατανοητή από τους περισσότερους.
4 ετών
- Λέει μέχρι και 500 λέξεις καθαρά (χωρίς να παραλείπει, να επαναλαμβάνει, να «κολλά» ή να «τραβά» ήχους).
- Σχηματίζει προτάσεις μέχρι και 8-10 λέξεων χωρίς σοβαρά γραμματικά και συντακτικά λάθη.
- Εκφράζει τις σκέψεις του και αφηγείται με άνεση ένα απλό περιστατικό.
- Προφέρει όλα τα σύμφωνα (με εξαίρεση ενδεχομένως στο «ρ» και «σ»).
- Κατανοεί σύνθετες προτάσεις ή οδηγίες.
5 ετών
- Λέει μέχρι και 1000 λέξεις.
- Προφέρει όλα τα σύμφωνα και τους φθόγγους καθαρά.
- Σχηματίζει μεγάλες προτάσεις.
- Χρησιμοποιεί σωστά τους χρόνους.
- Διηγείται μια ιστορία «τοποθετώντας» τα γεγονότα χρονολογικά σωστά.
- Γνωρίζει αντίθετες έννοιες όπως μεγάλο-μικρό, ίδιο-διαφορετικό κ.λπ.
Γιατί είναι σημαντική η πρώιμη παρέμβαση;
Η σπουδαιότητα της πρώιμης παρέμβασης πρέπει να υπογραμμιστεί καθώς με το πέρασμα του χρόνου οι δυσκολίες του παιδιού παγιώνονται αφού συνηθίζει να λειτουργεί στο λανθασμένο πρότυπο μάθησης, λόγου ή συμπεριφοράς και καθίσταται ακόμα πιο δύσκολη η αρμονική ένταξη του στο ευρύτερο κοινωνικό περιβάλλον. Το παιδί που έχει καθυστέρηση στο λόγο του, χωρίς βοήθεια χάνει το ενδιαφέρον του για επικοινωνία, νοιώθει μειονεκτικά συγκριτικά με τα υπόλοιπα παιδιά, δεν κοινωνικοποιείται και προτιμάει να παίζει μόνο του. Τέτοιες συμπεριφορές είναι ανεπιθύμητες γιατί μην ξεχνάμε ότι το παιδί μαθαίνει μέσω του παιχνιδιού.
Φραγκοπούλου Χριστίνα
Λογοθεραπεύτρια
Μέλος του Συλλόγου Επιστημόνων Λογοπαθολόγων- Λογοθεραπευτών Ελλάδος
Τηλ. Γραφείου : 2531302482
e-mail : [email protected]
Δημοκρίτου 9, Κομοτηνή
