Την άποψη ότι το κόστος διάσπασης της Ευρωζώνης είναι πολύ μεγάλο διατυπώνουν οι αναλυτές της Fitch Ratings σε έκθεση που δημοσιοποίησαν την Τρίτη με τίτλο «Η οικονομική κρίση στην ζώνη του ευρώ – Πώς τελειώνει;».
Ο οίκος αξιολόγησης αναφέρεται στα προβλήματα οικονομικής διακυβέρνησης της ζώνης του ευρώ, ωστόσο σημειώνει πως οι ανησυχίες σχετικά με τον κίνδυνο διάσπασης της Ευρωζώνης είναι σε μεγάλο βαθμό υπερβολικές. Σύμφωνα με τον David Riley, επικεφαλής αναλυτή της Fitch, πέραν από την οικονομική διακυβέρνηση υπάρχει ένας «τρίτος δρόμος» ο οποίος συνεπάγεται:
-Μια πολύ ενισχυμένη πανευρωπαϊκή εποπτική και ρυθμιστική δομή για τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.
-Μεγαλύτερη ευρωπαϊκή εποπτεία και το συντονισμό των εθνικών οικονομικών και δημοσιονομικών πολιτικών.
-Τη θέσπιση ενός μηχανισμού συντεταγμένης αναδιάρθρωσης του χρέους για την εξασφάλιση πειθαρχίας στις κυβερνήσεις και τους δανειστές.
Για το σκοπό αυτό, η Fitch θεωρεί ότι ο προτεινόμενος Ευρωπαϊκός Μηχανισμό Σταθερότητας (ESM) και η εισαγωγή ρητρών συλλογικής δράσης του δημόσιου χρέους από τα μέσα του 2013 είναι ένα σημαντικό βήμα προς αυτή την κατεύθυνση.
Προειδοποιεί πάντως πως η μεταρρύθμιση της διακυβέρνησης της ζώνης του ευρώ είναι πολιτικά και τεχνικά περίπλοκη και θα πάρει πολύ χρόνο για να τεθεί σε εφαρμογή και να κερδίσουν την εμπιστοσύνη των επενδυτών και την αποδοχή του κοινού. Εν τω μεταξύ, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα δεν έχει άλλη επιλογή από το να συνεχίσει να απορροφά τους κινδύνους, μέχρι το EFSF να γίνει πιο λειτουργικά ευέλικτο, συμπεριλαμβανομένης της δυνατότητας να δανείζεται από την ΕΚΤ, καθώς και να έχει μεγαλύτερη λειτουργική ανεξαρτησία.
Για το ζήτημα των κοινών «ευρωομολόγων» η Fitch Ratings σημειώνει πως θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για να χρηματοδοτήσουν την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών -εάν είναι απαραίτητο-, ωστόσο το αντάλλαγμα για την έκδοσή τους είναι ότι τα υπερχρεωμένα έθνη θα πρέπει να συνεχίσουν να εφαρμόζουν πολιτικές οδυνηρής δημοσιονομικής λιτότητας και διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που θα ενισχύσουν το μακροπρόθεσμο δυναμικό της ανάπτυξης.
Η Fitch Ratings εμφανίζεται επικριτική στην προσέγγιση που υιοθετήθηκε για την συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα (PSI) στο δεύτερο πρόγραμμα στήριξης της Ελλάδας. Όπως αναφέρει, η αποτυχία αποφασιστικής αντιμετωπίσης των προβλημάτων της Ελλάδας συνεχίζει να διαβρώνει την εμπιστοσύνη των επενδυτών στην ικανότητα των ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων να χαράξουν πολιτικές για τη διαχείριση της ευρύτερης κρίσης.
Επιπλέον σημειώνει πως η «προφανής αμφιθυμία» ορισμένων κύκλων για την παραμονή της Ελλάδας στη ζώνη του ευρώ εγείρει αμφιβολίες σχετικά με την πολιτική δέσμευση για την Ευρωζώνη στο σύνολό της. Στο σημείο αυτό η Fitch τονίζει πως αναμένει ελληνική χρεοκοπία, αλλά όχι έξοδο από την Ευρωζώνη.
Κατά την γνώμη της Fitch θα ήταν «οικονομικά παράλογο» για την Ελλάδα να φύγει από την Ευρωζώνη, καθώς αν το θα το έπραττε με την ενθάρρυνση και την αποδοχή των άλλων κρατών μελών (δεν υπάρχει νομική βάση για την απομάκρυνση), θα θέσπιζε ένα κακό προηγούμενο. Η δέσμευση για το ευρώ, αν δεν είναι αμετάκλητη, θα μπορούσε να ανατραπεί και να πυροδοτήσει μια διαδικασία που θα μπορούσε να υπονομεύσει ανεπανόρθωτα την αξιοπιστία της δέσμευσης και των άλλων κρατών μελών.
Ο οίκος αναφέρει στο σημείο αυτό πως άλλα έθνη που βρίσκονται σε κίνδυνο θα γίνονταν πολύ πιο γρήγορα μάρτυρες της εξόδου κεφαλαίων και καταθέσεων και η αυτο-εκπλήρωση της κρίσης χρέους και της τραπεζικής κρίσης θα μπορούσε να έλθει πιο σύντομα.
Σε τελική ανάλυση αναφέρει πως η μεταβλητότητα και παρατεταμένη φύση της τρέχουσας κρίσης αναπόφευκτα θα συνεχίσει να επιβάλλει εμπόδια στο πιστωτικό προφίλ των μεγάλων οικονομιών της Ευρωζώνης και των μεγάλων χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων. «Η ακραία αστάθεια της αγοράς και η αύξηση του κόστους της χρηματοδότησης της αγοράς θα βλάψει τις επιχειρήσεις και την εμπιστοσύνη των καταναλωτών και θα τις αποδυναμώσει, αλλά δεν αναμένεται να εμποδίσει την οικονομική ανάκαμψη, όσο οι διαρθρωτικές και φορολογικές μεταρρυθμίσεις αρχίζουν να υλοποιούνται», σημειώνει ο οίκος.
Τέλος, οι οίκος αξιολόγησης θεωρεί πως η πολιτική αντίσταση εντός της ζώνης του ευρώ τελικά θα ξεπεραστεί και υποστηρίζει πως δεν αναμένει πως θα αφεθούν να πτωχεύσουν ιδρύματα ή κράτη που είναι συστημικά σημαντικά.
