Αιώνες τώρα η Θράκη (τουρκικά:Trakya) κατέχει τα πρωτεία της ίσως πιο περιζήτητης και αμφιλεγόμενης γεωγραφικής περιοχής των Βαλκανίων στη νοτιοανατολική Ευρώπη.Τη χαρακτηρίζει το πολυπολιτσμικό και πολυγλωσσικό της περιβάλλον και μια γλυκιά μυρωδιά από ιστορικό πάντρεμα θρησκειών.Στην κυριολεξία αποτελεί ένα επίγειο καταφύγιο Δύσης και Ανατολής.
Η παρουσία της μουσουλμανικής μειονότητας στη Θράκη οφείλεται στο αποτέλεσμα της Συνθήκης της Λωζάνης το 1923 που επέβαλλε ανταλλαγή πληθυσμών.Οι ανταλλάξιμοι πληθυσμοί δεν ήταν ομοιογενείς.Υπήρχαν Χριστιανοί που μετανάστευσαν στην Ελλάδα αλλά δεν ήταν όλοι ελληνόφωνοι(τουρκόφωνοι,αραβόφωνοι) και Μουσουλμάνοι που μετανάστευσαν στην Κωνσταντινούπολη αλλά δεν ήταν όλοι τουρκόφωνοι(αλβανόφωνοι,βουλγαρόφωνοι,ελληνόφωνοι)το λεγόμενο Οθωμανικό σύστημα διοίκησης Milet,διαχωρισμός του πολίτη με βάση το θρήσκευμα.Η μουσουλμανική μειονότητα Θράκης αποτελείται από τρεις εθνοτικές ομάδες:τους Τούρκους(τουρκόφωνοι),τους Πομάκους και τους Ρομά.Η γλώσσες των δύο τελευταίων είναι μόνο προφορικές.
Τον τελευταίο καιρό μας διακατέχει ένας εθνικοχριστιανικός οίστρος θα έλεγα χωρίς να καταλαβαίνω το γιατί.Δε λέω η επέλαση των τουρκικών σήριαλ μοιάζει ανεκδιήγητη.Μέσα όμως σε αυτή την καθημερινή οικονομική θλίψη η ελλήνικη τηλεόραση έχει χρεοκοπήσει.Ο κόσμος έχει ανάγκη από λίγα λεπτά χαλάρωσης έστω και αν αυτή είναι τουρκικής καταγωγής!Εξάλλου οι Έλληνες παρουσιαστές ειδήσεων κι εκπομπών έχουν ξεφύγει από τον έλεγχο καθώς το μόνο που επιδιώκουν είναι η οικονομική τρομοκρατία του ελληνικού λαού.
Οι περισσότεροι βέβαια Έλληνες ανατριχιάζουν και μόνο στο άκουσμα των τουρκικών διαλόγων από την ελληνική τηλεόραση.Σαφώς και τονώνει την αυτοπεποίθηση των Τουρκόφωνων της περιοχής ή και το πρεστίζ τους ακόμα καλύτερα,σε καμία όμως περίπτωση δεν τους επηρεάζει αρνητικά.Ίσα ίσα χαίρονται αμήχανα που προβάλλεται η γλώσσα που μιλάνε.Μήπως τελικά έγινε το εντελώς αντίθετο;Μήπως τελικά έγινε μόδα η τουρκική γλώσσα για τους νέους Έλληνες;Ως Τουρκολόγος που είναι η δεύτερη ιδιότητά μου οφείλω να ομολογήσω πως η εκμάθηση μιας ξένης γλώσσας δεν έβλαψε ποτέ κανεναν.Πόσο μάλλον όταν ανήκει στο γείτονα λαό.Μόνο ευοίωνο και συνεργάσιμο μέλλον μπορεί να υποσχεθεί και να επιφέρει.
Σα να μην έφτανε ο κυκεώνας ιστορίας,γλώσσας,θρησκείας,έρχονται να προστεθούν και οι απειλητικές δηλώσεις Τούρκων υπουργών για την ελληνικότητα της Θράκης οι οποίες πέρασαν και δεν ακούμπησαν από το Υπουργείο Εξωτερικών της Ελλάδας.Φτάσαμε μάλιστα σε σημείο να μιλάμε για τον εορτασμό 100 χρόνων από την ίδρυση της Δημοκρατίας της Δυτικής Θράκης(ψευδομόρφωμα του 1913,διήρκησε 56 μέρες μόνο στα χαρτιά).
Τρόπον τινά η αδιαφορία του Υπουργείου έχει το λόγο της.Ας μη ξεχνάμε πως η Ελλάδα έδωσε το δικαίωμα για τέτοιες υπερφίαλες προσδοκίες. Από τη Συνθήκη της Λωζάνης το 1923 οι Τούρκοι θέλησαν να προσεταιριστούν όλους τους μουσουλμάνους της Θράκης και σε αυτό η Ελλάδα έβαλε το λιθαράκι της.Το 1954 υιοθέτησε τον όρο Τουρκική μειονότητα από μουσουλμανική συμπεριλαμβάνοντας και τους Πομάκους,πολιτική κατά της τότε κομμουνιστικής Βουλγαρίας από φόβο επεκτατικής πολιτικής και για το λόγο ότι τα πομάκικα ως σλαβική γλώσσα μοιάζει με τη βουλγαρική.Με λίγα λόγια εκτουρκίστηκαν από τους ίδιους τους Έλληνες!Όταν η Ελλάδα αξίωσε την πολιτική αφομοίωσης της μειονότητας το έκανε με τρόπο που παραβίαζε τα ανθρώπινα δικαιώματα(περιορισμός της ελευθερίας έκφρασης και θρησκείας,αφαίρεση ιθαγένειας κα.)
Μια βόλτα στο κέντρο της Ξάνθης ή της Κομοτηνής θα σας πείσει πως αυτοί οι άνθρωποι ουδέποτε νοιάζονται για τέτοιου είδους δηλώσεις.Είναι άνθρωποι όπως όλοι μας,που ζούνε και εργάζονται για ένα καλύτερο αύριο.Οι περισσότεροι έχουν επενδύσει στο μέλλον αυτής της χώρας,μάλιστα χωρίς κανένα ουσιαστικό αντάλλαγμα.Ειρηνικοί,φιλήσυχοι και εργατικοί,έχουν σκοπό της ζωής τους τη δημιουργία της δικής τους οικογένειας.
Σε γενικές γραμμές πρέπει πάντα να έχουμε κατά νού ότι η δημοκρατική φύση του πολιτεύματος μιας χώρας όπως η δικιά μας,αν θέλουμε να αυτοαποκαλούμαστε έτσι,συνεπάγεται de facto kai de jure την προστασιά,ανοχή και αποδοχή της μειονότητας που ζει στο έδαφός της,να διασφαλίζονται τα δικαιώματα και τα συμφέροντά της.Πρέπει να έχει εξασφάλιση διαφορετικής μεταχείρισης για να ικανοποιηθούν τα δικαιώματά της ως μειονότητα σε σχέση με την πλειονότητα.
Μέχρι τώρα όμως δεν έχουμε αποδείξει αυτό.Από τη μία τους συμπεριφερόμαστε σαν πολίτες β’ κατηγορίας εχοντάς τους στην απόλυτη απομόνωση,από την άλλη όποτε μας συμφέρει τους δίνουμε βήμα να μιλήσουν,να εκφραστούν τόσο που το να περάσουν σε Α.Ε.Ι.-Τ.Ε.Ι. με ευνοικούς όρους,ξεπερνούν κάθε λογικό νου.Βέβαια η διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας στους μαθητές της μειονότητας είναι πενιχρή εώς ανύπαρκτη.
Το βασικό ζήτημα δεν είναι η εθνικότητα ή η θρησκεία κάποιου ανθρώπου.Ο καθένας είναι σημαντικό,ίσως και ο πιο σημαντικός λόγος ύπαρξης του ανθρώπου,να νιώθει και να είναι αυτό που πραγματικά επιθυμεί η καρδιά του.Πέρα απ΄όλα όσα συμβαίνουν στη γειτονική μας Τουρκία,το θέμα δεν είναι αν κάποιος από τους μουσουλμάνους της Θράκης νιώθει Τούρκος ή ότι άλλο έχει στο μυαλό του.Το θέμα είναι να μπορεί να ενσωματωθεί στους κόλπους της χώρας μας.Κι αν ακόμα μέρος της μειονότητας νιώθει τουρκικό,καλά κάνει.Αρκεί να το δεχτούμε με ευσυνειδησία και τα μυαλά μας ανοιχτά.Έτσι άλλωστε λειτουργούν καλύτερα τα μυαλά, ανοικτά !!!
Της Έλενας Ιωαννίδου
Ιστορικός – Τουρκολόγος (Α.Π.Θ.-Δ.Π.Θ.)
