Την εκτίμηση ότι ο κίνδυνος της κατάρρευσης αποφεύχθηκε διατύπωσε ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος μιλώντας στην 80ή Ετήσια Γενική Συνέλευση των μετόχων. Ο κ. Προβόπουλος πρόσθεσε ότι η ύφεση δεν μπορεί να χρησιμοποιείται ως δικαιολογία για τη μη εφαρμογή των συμφωνηθέντων και σημείωσε ότι το 2013 θα είναι μια ακόμη δύσκολη χρονιά εξαιτίας της συνεχιζόμενης ύφεσης και της υψηλής ανεργίας. Προέβλεψε πάντως ότι από το 2014 θα αρχίσουν να καταγράφονται θετικοί ρυθμοί μεταβολής του ΑΕΠ.
Ο κ. Προβόπουλος σημείωσε πως πριν από ένα χρόνο, πολλοί αναλυτές προεξοφλούσαν, σχεδόν ως αναπόφευκτη, τη χρεοκοπία και την έξοδο της χώρας από τη ζώνη του ευρώ, ωστόσο σήμερα το ενδεχόμενο αυτό έχει πλέον απομακρυνθεί και η οικονομία μπορεί να προσβλέπει σε βαθμιαία έξοδο από την κρίση.
Ο ίδιος απέδωσε τη μεταστροφή του κλίματος στην «θετική απάντηση του ελληνικού λαού όσον αφορά το ιστορικό διακύβευμα της παραμονής στο ευρώ», στην πρόοδο στην εφαρμογή του προγράμματος προσαρμογής, στην αντιμετώπιση των δίδυμων ελλειμμάτων, του δημοσιονομικού και του εξωτερικού, στη διαφύλαξη της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας και της εμπιστοσύνης στο τραπεζικό σύστημα, στη συνέχιση της χρηματοδοτικής στήριξης που παρέχουν οι επίσημοι δανειστές και στα βήματα προόδου που πραγματοποιούνται στην ΕΕ και στη ζώνη του ευρώ στο πεδίο της συμπλήρωσης του θεσμικού οικοδομήματος.
Όπως τόνισε στο δημοσιονομικό τομέα, η συρρίκνωση των ελλειμμάτων ήταν εντυπωσιακή. Από το 2009 μέχρι το 2012 τόσο το έλλειμμα της Γενικής Κυβέρνησης όσο και το αντίστοιχο πρωτογενές ως ποσοστά του ΑΕΠ μειώθηκαν κατά 9 μονάδες. Η δε υποχώρηση του διαρθρωτικού ελλείμματος ήταν ακόμη πιο μεγάλη και ανήλθε στις 15 εκατοστιαίες μονάδες.
Στον εξωτερικό τομέα, ο κ. Προβόπουλος σημείωσε πως το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών, που το 2008 είχε προσεγγίσει το 15% του ΑΕΠ, το 2012 περιορίστηκε στο 2,9% με αποτέλεσμα στο διάστημα 2010-2012 η Ελλάδα να ανακτήσει περισσότερο από το 75% της ανταγωνιστικότητας κόστους που είχε απολέσει την περίοδο 2001-2009.
«Δεν έχουν εξαλειφθεί οι κίνδυνοι»
Ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος τόνισε πως η ελληνική οικονομία βρίσκεται ακόμη σε βαθιά κρίση και οι κίνδυνοι εκτροχιασμού δεν έχουν εξαλειφθεί. Όπως σημείωσε το 2012 το ΑΕΠ υποχώρησε για πέμπτο κατά σειρά έτος, με αποτέλεσμα η σωρευτική μείωση στην πενταετία 2008-2012 να ανέλθει στο 20,1%. Εκτίμησε δε πως το ποσοστό αυτό θα επιβαρυνθεί περαιτέρω το 2013, καθώς θα συνεχιστεί η ύφεση, αν και με ηπιότερο ρυθμό.
Ο ίδιος σημείωσε πως η ύφεση προκάλεσε αισθητή πτώση της απασχόλησης και ώθησε το ποσοστό ανεργίας σε ιστορικά υψηλό επίπεδο, 24,5% περίπου κατά μέσο όρο το 2012, ενώ προβλέπεται περαιτέρω άνοδος το 2013.
Η ΤτΕ προβλέπει για το 2013 ύφεση της οικονομίας της τάξεως του 4,5% και διόγκωση της ανεργίας.
«Η μεγαλύτερη από την αρχικά προβλεπόμενη ύφεση επιτάσσει ταχύτερο βηματισμό στην προώθηση των διαρθρωτικών αλλαγών» δήλωσε ο κ. Προβόπουλος, ο οποίος κάνοντας έμμεση αναφορά στο θέμα των δημοσιονομικών πολλαπλασιαστών επισήμανε πως το γεγονός ότι η ύφεση των τελευταίων ετών ήταν πράγματι βαθύτερη από ό,τι είχε αρχικά εκτιμηθεί, το πρόβλημα πρέπει να αναζητηθεί στον τρόπο που εφαρμόστηκε το πρόγραμμα προσαρμογής: στη διστακτικότητα, τα λάθη και τις παραλείψεις και κυρίως στην υστέρηση των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων.
Η υστέρηση αυτή δεν επέτρεψε να αντισταθμιστούν επαρκώς οι συσταλτικές επιδράσεις της δημοσιονομικής προσαρμογής και να ανακτηθεί ταχύτερα η εμπιστοσύνη.
«Εάν οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις είχαν εφαρμοστεί με συνέπεια από την αρχή του προγράμματος, σήμερα θα είχαν ήδη γίνει αισθητές οι ευνοϊκές επιδράσεις τους στην οικονομική δραστηριότητα» είπε.
«Είναι πολύ θετικό που το βάθος της ύφεσης και οι επιπτώσεις της αναγνωρίστηκαν έμπρακτα με σειρά αναθεωρήσεων, που αφορούσαν τη διάρκεια του προγράμματος, το κόστος δανεισμού, την περίοδο αποπληρωμής, το ύψος της χρηματοδοτικής στήριξης και την περικοπή του δημόσιου χρέους» είπε ο κ. Προβόπουλος, προσθέτοντας πως σε κάθε περίπτωση η ύφεση δεν μπορεί να χρησιμοποιείται ως δικαιολογία για τη μη εφαρμογή των συμφωνηθέντων και ιδίως για χαλάρωση της προσπάθειας στην προώθηση των αναγκαίων μεταρρυθμίσεων.
«Εάν συμβεί αυτό, η εμπιστοσύνη που κερδήθηκε με επώδυνες θυσίες θα κλονιστεί καίρια» υπογράμμισε.
Δύσκολη χρονιά και το 2013
Ο ίδιος είπε πως δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το 2013 θα είναι μια δύσκολη χρονιά, κυρίως λόγω της συνεχιζόμενης ύφεσης και της υψηλής ανεργίας. Ωστόσο, εκτίμησε ότι στη διάρκεια του 2014 θα αρχίσουν να καταγράφονται θετικοί ρυθμοί μεταβολής του ΑΕΠ, λόγω της τόνωσης της ρευστότητας και της εμπιστοσύνης που αναμένονται ως αποτέλεσμα της ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών και της επιστροφής καταθέσεων στο τραπεζικό σύστημα.
Επίσης, θετικό ρόλο θα παίξουν η περαιτέρω βελτίωση της ανταγωνιστικότητας κόστους, η οποία το 2013 θα έχει υπερκαλύψει το σύνολο των απωλειών της περιόδου 2001-2009, λόγω της επιτάχυνσης των αποκρατικοποιήσεων, η πρόοδος στην απελευθέρωση των αγορών, η επανεκκίνηση σημαντικών έργων υποδομών, όπως οι αυτοκινητόδρομοι, η υλοποίηση ιδιωτικών επενδυτικών σχεδίων με στήριξη από πόρους του ΕΣΠΑ και της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, αλλά και η προγραμματισμένη αποπληρωμή ληξιπρόθεσμων οφειλών του Δημοσίου.
Υπογράμμισε δε πως με την πρόσφατη απόφαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, η συνολική χρηματοδότηση από τα Διαρθρωτικά Ταμεία για την Ελλάδα την περίοδο 2014-2020 φθάνει τα 18,3 δισ. ευρώ.
Ο κ. Προβόπουλος αναφέρθηκε στη μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης των φορολογουμένων, λέγοντας πως η αναμόρφωση του φορολογικού συστήματος θα πρέπει να τεθεί ως κεντρική επιδίωξη με την διεύρυνση της φορολογικής βάσης και τον περιορισμό της φοροδιαφυγής, ώστε να δημιουργηθούν περιθώρια για μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης των ήδη φορολογουμένων, η οποία έχει αυξηθεί υπέρμετρα τα τελευταία χρόνια.
Ο κ. Προβόπουλος στάθηκε και στην ανάγκη αναμόρφωσης του τραπεζικού συστήματος και κεφαλαιακής ενίσχυσης των τραπεζών, ενώ τόνισε πως παρά την μεγάλη αβεβαιότητα το πρώτο εξάμηνο του 2012 που δημιούργησε σοβαρούς κινδύνους για το τραπεζικό σύστημα, οι ενέργειες της Πολιτείας και της Τράπεζας της Ελλάδος εξασφάλισαν ότι το τραπεζικό σύστημα στάθηκε όρθιο και κανένας καταθέτης δεν έχασε έστω και ένα ευρώ από τις αποταμιεύσεις του.
Λιγότερες και ισχυρότερες τράπεζες
«Ο τομέας ανασυντάσσεται μέσω της συνένωσης δυνάμεων. Το μέγεθος της ελληνικής οικονομίας, αλλά και οι συνθήκες υπερβάλλουσας δυναμικότητας, που έχουν διαμορφωθεί στον τραπεζικό κλάδο, απαιτούν λιγότερες και ισχυρότερες μονάδες, ώστε αυτές να είναι και σε βάθος χρόνου ανθεκτικές σε απροσδόκητες εξωγενείς διαταραχές», δήλωσε προσθέτοντας πως από τη διαδικασία αυτή θα ωφεληθούν τόσο οι καταθέτες όσο και οι δανειολήπτες. «Οι πιο εύρωστες τράπεζες έχουν αφενός μεγαλύτερη ευχέρεια πρόσβασης στις διεθνείς αγορές και αφετέρου, λόγω υψηλότερης αποτελεσματικότητας, έχουν μικρότερο κίνητρο να προσφεύγουν σε τοποθετήσεις υψηλού κινδύνου», σημείωσε.
Ο ίδιος ξεκαθάρισε πως τα επόμενα στάδια της διαδικασίας ανακεφαλαιοποίησης περιλαμβάνουν την έκδοση υπό αίρεση μετατρέψιμων χρηματοδοτικών μέσων και την ολοκλήρωση των αυξήσεων μετοχικού κεφαλαίου έως το τέλος Απριλίου του 2013. Οι ιδιώτες μέτοχοι θα έχουν τον έλεγχο των τραπεζών που λαμβάνουν κεφαλαιακή ενίσχυση από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, εφόσον καταβάλουν ποσό τουλάχιστον ίσο με το 10% της αξίας των νεοεκδοθησομένων κοινών μετοχών.
Οι λοιπές τράπεζες, όπως προβλέπεται στο Μνημόνιο, πρέπει να ανακεφαλαιοποιηθούν με ιδιωτικά κεφάλαια έως το τέλος Απριλίου του 2013. Αν αυτό δεν συμβεί, η Τράπεζα της Ελλάδος θα προβεί στις απαραίτητες ενέργειες, όπως προβλέπονται από το θεσμικό πλαίσιο εξυγίανσης, το αργότερο μέχρι τον Ιούνιο του 2013, κατά τρόπο που θα διασφαλίζει τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα.
Τέλος, έθεσε ως προκλήσεις την αλλαγή της παραγωγικής διάρθρωσης της οικονομίας και τον αναπροσανατολισμό της προς τομείς υψηλής προστιθέμενης αξίας και παραγωγικότητας και τον εκσυγχρονισμό της δημόσιας διοίκησης και την εκλογίκευση των ορίων και της διαχείρισης του δημόσιου τομέα, ο οποίος πρέπει να λειτουργεί φιλικά προς τους πολίτες και τις επιχειρήσεις. ενάρετου κύκλου.
