Διάθεση αγροτικών εκτάσεων έναντι συμβολικού τιμήματος προβλέπει για νέους αγρότες και κτηνοτρόφους το νομοσχέδιο που παρουσίασε την Τετάρτη το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης. Το σχέδιο νόμου ρυθμίζει επίσης το καθεστώς για εκτάσεις που καταπατήθηκαν πριν από το 1993 και προβλέπει παραχώρηση αγροτικής γης για επενδύσεις άνω των 5 εκατ. ευρώ.
Το νομοσχέδιο, με τίτλο «Διαχείριση ακινήτων αρμοδιότητας Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων – Επίλυση ιδιοκτησιακών ζητημάτων – Αγροτικές Μισθώσεις», στοχεύει γενικότερα στον εκσυγχρονισμό του θεσμικού πλαισίου για τις εκτάσεις που διαχειρίζεται το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης. Σήμερα, η διαχείριση των εκτάσεων αυτών είναι κατακερματισμένη σε διάφορα διοικητικά όργανα και γίνεται με τον αγροτικό κώδικα που κυρώθηκε το 1949.
Γη με συμβολικό τίμημα
Από τις σημαντικότερες διατάξεις του νομοσχεδίου είναι αυτές που αφορούν στη διάθεση εκτάσεων σε νέους αγρότες ή κτηνοτρόφους έναντι συμβολικού τιμήματος, περίπου 5 ευρώ ανά στρέμμα.
Η παραχώρηση θα γίνεται με απόφαση του κάθε περιφερειάρχη έπειτα από γνωμοδότηση επιτροπής που θα συσταθεί σε επίπεδο περιφέρειας.
Με το σχέδιο νόμου προβλέπεται η δυνατότητα δωρεάν παραχώρησης της χρήσης σε γεωργούς και κτηνοτρόφους που δε διαθέτουν γεωργική ή βοσκήσιμη γη. Για τους απασχολούμενους στο πρωτογενή τομέα που δε διαθέτουν ακίνητη περιουσία προβλέπεται η δωρεάν παραχώρηση κατά κυριότητα οικοπέδων σε αγροτικούς οικισμούς χωρίς τουριστική και οικοπεδική αξία. Τα κριτήρια, οι προϋποθέσεις, το ύψος του μισθώματος θα καθορίζονται με απόφαση του υπουργού.
Με βάση το εποικιστικό του αρχείο το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης έχει καταλήξει στις λεγόμενες «καθαρές» εκτάσεις σε όλη την Ελλάδα κι αφού επανελεγχθούν από τις Περιφέρειες, θα ξεκινήσει η διαδικασία διάθεσής τους. Η λίστα με τις προς παραχώρηση εκτάσεις θα αναρτώνται σε ειδικό διαδικτυακό τόπο, όπου οι ενδιαφερόμενοι θα μπορούν να υποβάλλουν αιτήσεις.
Οι πρώτες εκτιμήσεις μιλούν για διάθεση περίπου 3 εκατ. στρεμμάτων, αριθμός που μπορεί όμως να μεταβληθεί μετά και τον τελικό έλεγχο των Περιφερειών.
Η υλοποίηση του προγράμματος θα ξεκινήσει στο επόμενο δεκαπενθήμερο από τους νομούς Ημαθίας, Πιερίας, Κιλκίς και Θεσσαλονίκης.
Παραχώρηση για επενδύσεις
Το νομοσχέδιο προβλέπει ότι, στην περίπτωση που υπάρχουν επενδυτικές προτάσεις αναπτυξιακού χαρακτήρα άνω των 5 εκατ. ευρώ, η αρμοδιότητα παραχώρησης χρήσης ανήκει στον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης, ενώ για μικρότερες επενδύσεις η αρμοδιότητα ανήκει στον περιφερειάρχη.
Με απόφαση του υπουργού θα καθορίζονται οι όροι και οι διαδικασίες και φυσικά στην περίπτωση αυτή το τίμημα δεν θα είναι συμβολικού χαρακτήρα. Εκτιμάται ότι υπάρχουν περισσότερες από δέκα μεγάλες εκτάσεις του υπουργείου που θα μπορούσαν να φιλοξενήσουν μεγάλες επενδύσεις.
Τέλος στην αρμοδιότητα του υπουργού και τυχόν άλλων συναρμόδιων υπουργών θα είναι και η παραχώρηση κατά χρήση, δωρεάν, κτιριακών εγκαταστάσεων και εκτάσεων στο δημόσιο και στους ΟΤΑ για κοινωφελείς σκοπούς.
Για τις καταπατημένες εκτάσεις
Με την τελευταία νομοθετική πρωτοβουλία επιλύονται οριστικά τα ιδιοκτησιακά ζητήματα μεταξύ του Δημοσίου (για τις εκτάσεις που είναι αρμοδιότητας του υπουργείου) και ιδιωτών. Ως σημείο αναφοράς για την νόμιμη ή μη κατοχή των εκτάσεων και τη δυνατότητα εξαγοράς τους τίθεται η 5.6.1993, χρονικό όριο, που είχε, ήδη, τεθεί με το αρθρ. 5 του ν. 3147/2003.
Το Δημόσιο θα παραχωρεί οριστικά τις εκτάσεις σε όσους ιδιοκτήτες διαθέτουν επίσημους τίτλους (παραχωρητήρια, συμβολαιογραφικές πράξεις κ.α.) για εκτάσεις που απέκτησαν πριν το 1993, ενώ ο αρχικός τους κάτοχος τους τις είχε καταπατήσει. Στην περίπτωση που δεν υπάρχουν επίσημοι τίτλοι, δίνεται η δυνατότητα εξαγοράς τους με βάση τα όσα προβλέπει ο νόμος.
Με τον τρόπο αυτό θα λυθούν χρόνια προβλήματα που υπάρχουν σε περιοχές όπως η Νέα Χιλή Νομού Έβρου και η Μανωλάδα Ηλείας, όπου σε πρώην πια αγροτικές εκτάσεις, έχουν κατασκευαστεί ακίνητα.
Σε περιπτώσεις έκδοσης Υπουργικών Αποφάσεων κατά τα παρελθόντα έτη, βάση των οποίων παραχωρήθηκαν σε καταπατητές έναντι συμβολικού τιμήματος εκτάσεις, το τίμημα πλέον για τη διατήρηση τους αναπροσαρμόζεται στο ύψος της αντικειμενικής αξίας. Τέτοιες περιπτώσεις απαντώνται ακόμη και στον νομό Αττικής όπως στην περιοχή Ξυροκέριζα και Βουρβά.
Για τα καταπατημένα μετά το 1993, δεν υπάρχει απολύτως καμία πρόβλεψη και όσοι παρανόμως τα κατέχουν θα πρέπει να τα εγκαταλείψουν.
Να σημειωθεί ότι το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων δεν έχει δώσει ακόμη στη δημοσιότητα τον ακριβή αριθμό των καταπατημένων εκτάσεων. Ωστόσο θα πρέπει να εκτιμώνται σε χιλιάδες στρέμματα.
Τέλος, αποσαφηνίζεται το ιδιοκτησιακό καθεστώς των κτηνοτροφικών εκτάσεων και ορίζεται ότι κτηνοτρόφοι, που αποκαταστάθηκαν, κατά το παρελθόν, με τις διατάξεις της εποικιστικής νομοθεσίας, έχουν μόνο δικαίωμα χρήσης για βόσκηση.
Άλλες ρυθμίσεις
Με το νομοσχέδιο δημιουργείται επίσης ψηφιακή βάση δεδομένων στον ΟΠΕΚΕΠΕ, όπου θα συγκεντρώνονται όλες οι πληροφορίες για τις εκτάσεις του υπουργείου (απαλλοτριώσεις, ρυμοτομίες, πράξεις εκμίσθωσης – παραχώρησης, χρήσεις γης, αναδασμούς, κηρύξεις αρχαιολογικών χώρων).
Η αρμοδιότητα των δασικών εποικιστικών εκτάσεων περιέρχεται στο υπουργείο Περιβάλλοντος και Κλιματικής αλλαγής, καταργούμενης κάθε διάταξης που ρυθμίζει διαφορετικά το θέμα διαχείρισης τους.
Τέλος, ικανοποιείται το πάγιο αίτημα των αγροτών για τις αγροτικές μισθώσεις, οι οποίες θα υπαχθούν στο προστατευτικό καθεστώς των εμπορικών μισθώσεων με ελάχιστο χρονικό όριο προστασίας τα έξι χρόνια.
