Την πεποίθησή του ότι η Ελλάδα θα λάβει την επόμενη δόση του δανείου από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, ύψους 3,3 δισ. ευρώ, εξέφρασε ο Νουτ Βέλινκ, μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, την ίδια ώρα που ο επικεφαλής του Eurogroup άφηνε ανοικτό το ενδεχόμενο εμπλοκής, καθώς το ΔΝΤ για να συνεχίσει να συγχρηματοδοτεί την Ελλάδα απαιτεί εξασφαλίσεις από την ΕΕ ότι δεν θα υπάρξει κενό χρηματοδότησης τους επόμενους 12 μήνες.
«Υπάρχει τεράστια πίεση στην Ελλάδα να πάρει αποφάσεις», είπε ο Ολλανδός κεντρικός τραπεζίτης σε συνέντευξη που έδωσε την Παρασκευή στο Άμστερνταμ.
«Είναι δύσκολο. Είμαι πλήρως πεπεισμένος ότι τελικά η Ελλάδα θα εκπληρώσει τους όρους», πρόσθεσε, εννοώντας ότι μόνο τότε το ΔΝΤ και η Ευρώπη μπορούν να πουν το «ναι».
«Οι εξαγωγές άρχισαν να αυξάνονται, κάτι το οποίο είναι θετικό και το ΑΕΠ της Ελλάδας αυξήθηκε στο πρώτο τρίμηνο. Όσο ισχυρότερο γίνεται το οικονομικό κλίμα, τόσο πιο εύκολη θα είναι η υλοποίηση αυτού του πολύ δύσκολου πακέτου», προσέθεσε.
Η δήλωση που έκανε την Πέμπτη ο κ. Γιούνκερ αναστάτωσε τις αγορές και ενίσχυσε τα κινδυνολογικά σενάρια περί χρεοκοπίας και «εξόδου» της Ελλάδας από το ευρώ.
Ο κ. Γιούνκερ δήλωσε ότι το ΔΝΤ δεν είναι σε θέση να εκταμιεύσει το τμήμα που του αναλογεί από την 5η δόση, συνολικού ύψους 12 δισ. ευρώ και σημείωσε ότι αναμένει αυτό να γίνει από την ΕΕ, κάτι που, όπως είπε, δεν είναι δυνατό.
Αργότερα, ο εκπρόσωπος του επικεφαλής του Eurogroup διευκρίνισε ότι δεν θα υπάρξει κανένα πρόβλημα με την εκταμίευση της δόσης, εφόσον οι ελεγκτές της ΕΕ και του ΔΝΤ πεισθούν από τα νέα μέτρα της κυβέρνησης.
Η εκπρόσωπος του ΔΝΤ επιβεβαίωσε από την Ουάσιγκτον ότι το Ταμείο δεν μπορεί να συνεχίσει να δανείζει την Ελλάδα, έως ότου έχει διασφαλίσεις από την ΕΕ ότι θα συνεχισθεί η χρηματοδότηση των δανειακών αναγκών της Ελλάδας για τους επόμενους 12 μήνες.
Κάποιοι αναλυτές εκτιμούν ότι τα σχόλια του κ. Γιούνκερ στοχεύουν στην εξασφάλιση της συναίνεσης της αξιωματικής αντιπολίτευσης στο νέο πακέτο μέτρων λιτότητας, στο πλαίσιο του μεσοπρόθεσμου προγράμματος ώς το 2015.
Από την άλλη πλευρά, ορισμένοι επισημαίνουν ότι οι δηλώσεις αυτές αντανακλούν τη διαμάχη μεταξύ του ΔΝΤ και μεγάλων χωρών της ΕΕ, υπό τη Γερμανία, για τη χορήγηση ενός νέου πακέτο βοήθειας προς την Ελλάδα.
Το συμπέρασμα είναι ότι για να εκταμιευθεί η δόση των 12 δισ. ευρώ θα πρέπει προηγουμένως να υπάρξει μία συμφωνία για την κάλυψη των οικονομικών αναγκών της Ελλάδας, πέρα από το πακέτο στήριξης των 110 δισ. ευρώ.
Η Κομισιόν αναμένει τα αποτελέσματα της επίσκεψης του κλιμακίου της τρόικας στην Αθήνα, προκειμένου να ληφθούν αποφάσεις για το αν πληρούνται οι προϋποθέσεις για την εκταμίευση της πέμπτης δόσης, όπως δήλωσε την Παρασκευή η εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Αμέλια Τόρες.
Η κ. Τόρες υπογράμμισε ότι είναι καθοριστικής σημασίας να διευκρινιστούν τα πρόσθετα μέτρα που θα απαιτηθούν, αλλά και οι χρηματοδοτικές ανάγκες της Ελλάδας για το 2012.
Σύμφωνα με την εκπρόσωπο, θα πρέπει ακόμη να υπάρξουν, από τις ελληνικές αρχές, εγγυήσεις για την επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων του 2011, καθώς και για την αποφασιστική προώθηση των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και των αποκρατικοποιήσεων.
Σε ό,τι αφορά στις επιφυλάξεις που διατυπώθηκαν από το ΔΝΤ για τη συνέχιση της βοήθειας προς την Ελλάδα, η εκπρόσωπος τόνισε ότι πρόκειται για έναν κανόνα γνωστό, που περιλαμβάνεται στο καταστατικό του Ταμείου και ο οποίος εφαρμόζεται σε όλα ανεξαιρέτως τα προγράμματα ενίσχυσης του ΔΝΤ.
Πηγές της Επιτροπής ανέφεραν ότι, λαμβάνοντας υπόψη την ενδεχόμενη αδυναμία της Ελλάδας να καλύψει τις δανειακές της ανάγκες από τις αγορές το 2012, καθώς και το συγκεκριμένο κανόνα του ΔΝΤ, η Επιτροπή καλείται «να αντιμετωπίσει με προληπτικό τρόπο τα γεγονότα».
Πάντως, το περιεχόμενο της αντίδρασης αυτής θα εξαρτηθεί από την έκθεση της τρόικας και τις εγγυήσεις που θα δώσουν οι ελληνικές αρχές, τόνιζαν οι ίδιες πηγές.
Νέο δάνειο 60 δισ. ευρώ
Το ύψος του νέου δανείου ενδέχεται να είναι τουλάχιστον 60 δισ. ευρώ, ώστε να καλυφθούν δανειακές ανάγκες ύψους 27 δισ. ευρώ για το 2012 και 32 δισ. ευρώ για το 2013.
Το 2012 η Ελλάδα θα έχει συνολικές ανάγκες σε χρηματοδότηση ύψους 66 δισ. ευρώ. Τα 39 δισ. θα καλυφθούν από τις δόσεις του δανείου των 110 δισ. ευρώ, ενώ τα υπόλοιπα 27 δισ. ευρώ θα πρέπει να αντληθούν είτε από τις αγορές (που έχει απομακρυνθεί ως ενδεχόμενο) είτε από τον προσωρινό μηχανισμό ευρω-στήριξης (EFSF).
Αυτό θα μπορούσε να γίνει με την υπογραφή μίας δεύτερης δανειακής σύμβασης, ενός «Μνημονίου Νο2» δηλαδή, το οποίο όπως είναι προφανές απ’ όσα έχουν ήδη ανακοινωθεί θα περιλαμβάνει σκληρότερα μέτρα, ενώ οι πιστωτές απαιτούν εγγυήσεις που μπορεί να αφορούν την δημόσια κινητή και ακίνητη περιουσία.
Εφόσον η κυβέρνηση προχωρήσει στην επιτάχυνση των μεταρρυθμίσεων και των αποκρατικοποιήσεων (όπως δείχνει διατεθειμένη), τότε οι Ευρωπαίοι θα συμφωνήσουν στην αναδιάταξη του ελληνικού χρέους, μέσω της εθελοντικής επαναγοράς ελληνικών ομολόγων από τους ιδιώτες κατόχους τους, κατά τα πρότυπα της «Πρωτοβουλίας της Βιέννης», η οποία αναπτύχθηκε το 2009 για να βοηθήσει τις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης να αντιμετωπίσουν την κρίση.
Ο επίτροπος Όλι Ρεν πρότεινε πρόσφατα μία εθελοντική μετακύλιση του χρέους, δηλαδή την αντικατάσταση ομολόγων που λήγουν με νέα χρεόγραφα (τα οποία θα μπορούσαν για παράδειγμα να έχουν την εγγύηση του EFSF). Σύμφωνα με πηγές από χώρες της Ευρωζώνης, αυτή αποτελεί την κύρια επιλογή που εξετάζεται αυτήν τη στιγμή και φαίνεται ότι σε αυτό συμφωνεί και η ΕΚΤ.
