Έκτακτη εισφορά στις κύριες συντάξεις άνω των 1.700 ευρώ, «κόψιμο» στα κοινωνικά επιδόματα, κλιμακωτή εισφορά σε ορισμένες επικουρικές συντάξεις και επέκταση της λίστας μη συνταγογραφούμενων φαρμάκων περιλαμβάνονται στα μέτρα ύψους 1,23 δισ. ευρώ που προωθεί το υπουργείο Εργασίας.
Στόχος είναι η συνολική εξοικονόμηση 2,7 δισ. ευρώ μέχρι το τέλος του έτους, και τα μέτρα θα κοστολογηθούν και θα οριστικοποιηθούν μέχρι το τέλος της εβδομάδας μετά από διαβούλευση με το ΥΠΟΙΚ και την τρόικα.
Το υπουργείο Εργασίας αναφέρει ότι οι παρεμβάσεις είναι στοχευμένες και στοχεύουν εξίσου τις δαπάνες όσο και τα έσοδα. Ειδικότερα:
- Αναμένεται να εξοικονομηθούν 700 εκατ. ευρώ από τον εξορθολογισμό των κοινωνικών επιδομάτων, κυρίως του ΟΑΕΔ και την ενοποίηση του Οργανισμού Εργατικής Εστίας και του Οργανισμού Εργατικής Κατοικίας
- Ακόμη 200 εκατ. ευρώ αναμένεται να αποφέρει η επιβολή έκτακτης εισφοράς από 1ης Σεπτεμβρίου, στις κύριες συντάξεις, που είναι πάνω από 1.700 ευρώ και της ειδικής εισφοράς που θα κληθούν να πληρώσουν συνταξιούχοι κάτω από 60 ετών που λαμβάνουν σύνταξη πάνω από 1.700 ευρώ και έχουν κάνει χρήση της εθελούσιας εξόδου. Εξαιρούνται οι περιπτώσεις αναγκαστικής απόλυσης, αποστρατείας κ.λ.π.
- Προβλέπεται εξοικονόμηση 260 εκατ. ευρώ από την εντατικοποίηση των ενεργειών για τον εξορθολογισμό των φαρμακευτικών δαπανών και των δαπανών υγείας και επιπλέον 100 εκατ. από δράσεις που θα αναληφθούν σε συνεργασία με το Υπουργείο Υγείας.
- Στα μέτρα συμπεριλαμβάνεται η επέκταση της λίστας των μη συνταγογραφούμενων φαρμάκων και η έναρξη της λειτουργίας της Επιτροπής Προμηθειών Υγείας.
- Κλιμακωτή εισφορά 3% έως 10% θα επιβληθεί και στις επικουρικές συντάξεις από 300 ευρώ και άνω.
Ως προς το μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα για το 2012 – 2015, το υπουργείο Εργασίας έχει αναλάβει την εξοικονόμηση επιπλέον 6,7 δισ. ευρώ, εκ των οποίων 3,6 δισ. ευρώ θα είναι από μείωση δαπανών και 3,1 δισ. από αύξηση εσόδων.
Σύμφωνα με ανώτερα στελέχη του υπουργείου Εργασίας η αύξηση των εσόδων θα προέλθει από τη μείωση της ανασφάλιστης εργασίας, από το 26% στο 16% και ένα σημαντικό ποσό από την αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας, κινητής και ακίνητης των ασφαλιστικών Ταμείων.
Περί τα 800 εκατ. αναμένεται να εισπραχθούν από την αύξηση των ασφαλιστικών εισφορών, κατά 0,3% στον ιδιωτικό τομέα και κατά 1% στο Δημόσιο.
Στον τομέα του περιορισμού των δαπανών, εξοικονόμηση 700 εκατ. ευρώ αναμένεται από την μείωση των επικουρικών, 600 εκατ. από την επανεξέταση των αναπηρικών συντάξεων και 200 εκατ. από τη μείωση του εφάπαξ στα ελλειμματικά Ταμεία, που θα ξεκινήσει από το 2012.
Περί τα 600 εκατ. ευρώ, αναμένεται να αποδώσει η μείωση της φαρμακευτικής δαπάνης και η λειτουργία του Εθνικού Οργανισμού Πρωτοβάθμιας Υγείας, ενώ το Υπουργείο Εργασίας ελπίζει στην εξοικονόμηση ακόμη 300 εκατ. από την αναμόρφωση της επιδοματικής πολιτικής.
Ως προς τις αναπηρικές συντάξεις, ο στόχος του υπουργείου είναι ως το 2020 να αντιστοιχούν στο 10% των συντάξεων που χορηγούνται συνολικά πλησιάζοντας το ποσοστό της ευρωζώνης που βρίσκεται στο 8%.
Σήμερα οι αναπηρικές συντάξεις που χορηγεί το ΙΚΑ αντιστοιχούν στο 12%, και στον ΟΓΑ στο 16,8% -το υπουργείο αναφέρει μάλιστα πως «σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως για παράδειγμα στο Ηράκλειο της Κρήτης, το ποσοστό φθάνει στο 20,4% των συντάξεων, όταν στην Αθήνα οι αναπηρικές αντιστοιχούν στο 8,9%».
Οι αλλαγές οι οποίες επέρχονται στις επικουρικές συντάξεις αφορούν το ποσοστό αναπλήρωσης, που κυμαίνεται σήμερα από 26% έως και 40%, και το οποίο θα μειωθεί σημαντικά προς τα κάτω. Σήμερα το επικουρικό του ΙΚΑ χορηγεί συντάξεις, η πλειονότητα των οποίων κυμαίνεται περί τα 250 ευρώ μηνιαίως κατά μέσο όρο με 12 έως 13 χρόνια εργασίας και περί τα 350 ευρώ με 20 έως 25 χρόνια εργασίας.
Στις άμεσες προτεραιότητες του υπουργείου, είναι η αναθεώρηση των διακρατικών συμβάσεων για την απονομή σύνταξης. Το ισχύον σύστημα επιτρέπει σε αλλοδαπούς ασφαλισμένους να λαμβάνουν σύνταξη τουλάχιστον 700 ευρώ έχοντας συμπληρώσει ένα χρόνο ασφάλισης στην Ελλάδα.
Μέτρα σοκ στο Μεσοπρόθεσμο 2012-15
Τα νέα μέτρα μεσοπρόθεσμου προγράμματος σταθερότητας πλήττουν εκ νέου μισθωτούς και συνταξιούχους, καθώς επιβάλλουν νέες εισφορές, περιορίζουν τους δικαιούχους των κοινωνικών επιδομάτων και, σύμφωνα με πληροφορίες του Βήματος, μειώνουν τις υφιστάμενες και μελλοντικές συντάξεις.
- Καθιερώνεται ειδική εισφορά τύπου ΛΑΦΚΑ για τις επικουρικές συντάξεις άνω των 300 ευρώ. Σύμφωνα με πληροφορίες η εισφορά θα κυμαίνεται από 3% έως 10% αναλόγως με το ύψος της παρεχόμενης σύνταξης. Από το μέτρο αυτό το υπουργείο Εργασίας, προσδοκά έσοδα 100 εκατομμύρια ευρώ το 2012 και 1013.
- Αυξάνεται η ειδική εισφορά που ήδη καταβάλλουν οι συνταξιούχοι με κύρια σύνταξη άνω των 1.700 ευρώ. Σήμερα οι συνταξιούχοι με υψηλότερη σύνταξη καταβάλουν εισφορά 5%, η οποία αναμένεται να ανέλθει σε 8% (αύξηση 60%). Σήμερα η εισφορά είναι κλιμακούμενη από 3% έως 10% στις κύριες συντάξεις άνω των 1.400 ευρώ.
- Η εισφορά θα είναι υψηλότερη για τους συνταξιούχους που λαμβάνουν υψηλές συντάξεις και είναι κάτω των 60 ετών. Όταν δεν έχουν συνταξιοδοτηθεί υποχρεωτικά, δηλαδή έκαναν χρήση εθελουσίας εξόδου.
- Μείωση των επικουρικών συντάξεων για τα ταμεία που αντιμετωπίζουν οικονομικό πρόβλημα και καθιέρωση ενιαίου τρόπου υπολογισμού των επικουρικών συντάξεων. Από το μέτρο αυτό θα επέλθει μείωση δαπανών της τάξεων των 500 εκατ. ευρώ έως το 2015. Η μείωση όλων των συντάξεων (χορηγούμενων και μελλοντικών) θα ξεκινήσει από το Σεπτέμβριο του 2011 (και όχι από τον Ιανουάριο του 2012, όπως αρχικώς είχε ανακοινωθεί) και θα αφορούν τα ταμεία που βρίσκονται σε οικονομικό αδιέξοδο, ενώ σχεδιάζεται ενιαίος τρόπος υπολογισμού των παροχών στο μέλλον, καθώς και ανατροπές στα εφάπαξ βοηθήματα. Το υπουργείο έχει ξεκαθαρίσει πως τα ταμεία που θα αποδειχθεί οτι δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα, θα«προσαρμόσουν» τις επικουρικές συντάξεις «στα όρια των δυνατοτήτων τους». Σύμφωνα με πληροφορίες υπάρχουν ταμεία τα οποία αντιμετωπίζουν άμεσο προβλημα οικονομικής ανταπόκρισης στις υποχρεώσεις τους, ενώ – όπως αναφέρει στέλεχος του υπουργείου Εργασίας – «αναλογιστικά κανένα ταμείο δεν θα έχει πλεόνασμα το 2060».
- Αύξηση της εισφοράς υπέρ των ανέργων (ΟΑΕΔ) στον ιδιωτικό τομέα. Σήμερα εισφορά (εργοδότη και εργαζόμενου) είναι 4% και θα διαμορφωθεί στο 5%.
- Καθιερώνεται εισφορά αλληλεγγύης υπέρ των ανέργων και στους δημοσίους υπαλλήλους, όπως και στους εργαζόμενους στον ευρύτερο δημόσιο τομέα. Με τα χρήματα αυτά θα στηρίζονται τα προγράμματα απασχόλησης του ΟΑΕΔ.
- Αλλαγές έρχονται και στα κοινωνικά επιδόματα τα οποία θα επαναπροσδιορισθούν έως το τέλος του έτους. Σε πολλά από αυτά θα τεθούν εισοδηματικά κριτήρια, εκτός από το επίδομα ανεργίας, το οποίο όμως θα δίδεται με αυστηρότερα κριτήρια. «Δεν είναι δυνατόν κάποιος να εργάζεται πέντε μήνες και να λαμβάνει επίδομα ανεργίας για τους υπόλοιπους επτά μήνες», ανέφερε χαρακτηριστικά η Λ.Κατσέλη.
- Τα μέτρα προβλέπουν αυστηρότερα κριτήρια για τη χορήγηση επιδομάτων (ΟΑΕΔ, Εργατική Εστία, Εργατική Κατοικία, ΕΚΑΣ). Ανάλογα μέτρα θα ληφθούν και για τα επιδόματα που χορηγούν τα ταμεία και η Πρόνοια (π.χ. πολυτεκνικά). Ενιαίος κανονισμός θα υπάρξει για τις παροχές επιδομάτων υγείας.
- Από το «κούρεμα» των κοινωνικών παροχών, τη μείωση των δικαιούχων επιδομάτων ανεργίας, ΕΚΑΣ, των παροχών του Οργανισμού Εργατικής Εστίας και Εργατικής Κατοικίας, τις περικοπές στα φάρμακα και στις διαγνωστικές εξετάσεις και τις μείωση των παροχών σε χρήμα για τα ασφαλιστικά ταμεία, προβλέπονται μειώσεις δαπανών ύψους 2,787 δισ. ευρώ για την περίοδο 2011 – 2015.
- Η αύξηση των εσόδων για τα ασφαλιστικά ταμεία (ύψους 2,114 δις. ευρώ για το διάστημα 2011 – 2015) στηρίζεται εν πολλοίς στην καταπολέμιση της ανασφάλιστης εργασίας από την οποία προσδοκούνται 357 εκατομμύρια ευρώ έσοδα έως το 2015 και η ένταξη στο σύστημα 480.000 ανασφάλιστων εργαζομένων. Ταυτοχρόνως αυξάνονται οι εισφορές υπερ ΟΓΑ, τίτεται έκτακτη εισφορά στις επικουρικές συντάξεις, ενώ προσδοκούνται 395 εκατ. ευρώ από την αξιοποίηση της περιουσίας των ασφαλιστικών ταμείων.
- Θα γίνει καταγραφή όλων των επιδομάτων, απογραφή των δικαιούχων και θα εφαρμοστούν κίνητρα και αντικίνητρα για την χορήγησή τους. Επίσης θα γίνει διασταύρωση στοιχείων των συνταξιούχων.
