Το μόνιμο ταμείο διάσωσης (ESM) της ευρωζώνης που θα λειτουργήσει από το 2013 θα διαθέτει 80 δισ. ευρώ σε καταβεβλημένα κεφάλαια και 620 δισ. ευρώ σε καταβλητέα, σύμφωνα με τις αποφάσεις του Eurogroup.
Ακομη, ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας (ESM) θα έχει συνολική δανειοδοτική δυνατότητα 500 δισ. ευρώ και θα διαθέτει τα κεφάλαια του με κόστος χαμηλότερο από αυτό του υφιστάμενου μηχανισμού EFSF.
Επίσης, ο μηχανισμός θα μπορεί να επέμβει, υπό αυστηρές όμως προϋποθέσεις, στην πρωτογενή αγορά ομολόγων.
Ειδικότερα, τα δάνεια του ESM θα τιμολογούνται στις 200 μονάδες βάσης επί των τρεχόντων επιτοκίων της αγοράς. Επιπλέον 100 μονάδες θα προστίθενται εάν η διάρκεια των δανείων που χορηγούνται υπερβαίνει την τριετία. Δεν θα χρεώνονται διαχειριστικές προμήθειες.
Το ποσοστό συμμετοχής δε των χωρών-μελών στα κεφάλαιά του, θα υπολογίζεται κυρίως βάσει της οικονομικής ευρωστίας τους, κάτι που σημαίνει ότι οι φτωχότεροι θα επιβαρυνθούν λιγότερο.
Τα στοιχεία αυτά που αρχικά αποκάλυψε στο Reuters αξιωματούχος της ευρωζώνης που δεν θέλησε να κατονομαστεί, επιβεβαιώθηκαν στο τέλος της Συνόδου από επίσημα χείλη όπως αυτά του Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, του Ολι Ρεν, του Β.Σόιμπλε.
Ειδικότερα, ο πρόεδρος του Eurogroup Ζαν Κλοντ Γιούνκερ εκφράζοντας την ικανοποίησή του για την επίτευξη συμφωνίας σε όλα τα τεχνικά χαρακτηριστικά που αφορούν στο μόνιμο Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας (ESM) που θα ισχύσει από τα μέσα του 2013 και μετά, τόνισε ότι ο ESM θα διαθέτει όλα τα απαραίτητα εργαλεία που θα διασφαλίζουν τη σταθερότητα της ευρωζώνης, μακροχρόνια.
Ο Μηχανισμός θα είναι ένας διεθνής χρηματοπιστωτικός οργανισμός, με έδρα το Λουξεμβούργο, ο οποίος δημιουργήθηκε με υπογραφή Συνθήκης ανάμεσα στα κράτη-μέλη της Ευρωζώνης, όπως είπε.
Σε ό,τι αφορά την κεφαλαιακή δομή του Μηχανισμού, ο Γιουνκέρ τόνισε ότι προκειμένου να διασφαλιστεί η υψηλή αξιοπιστία και πιστοληπτική ικανότητα του Μηχανισμού, οι υπουργοί οικονομικών αποφάσισαν να τον εξοπλίσουν με μία σημαντική κεφαλαιακή βάση, ύψους 700 δισ. ευρώ.
Από τα 700 δισ ευρώ, τα 620 δισ ευρώ θα έχουν τη μορφή καταβλητέων κεφαλαίων και εγγυήσεων από τα κράτη μέλη και τα 80 δισ ευρώ θα αποτελούνται από καταβεβλημένα κεφάλαια από τα κράτη μέλη.
Σε ό,τι αφορά, ειδικότερα, τα 80 δισ ευρώ, προβλέπεται ότι τα 40 δισ θα είναι διαθέσιμα το 2013 που θα τεθεί σε λειτουργία ο μόνιμος Μηχανισμός (ESM) και τα υπόλοιπα 40 δισ θα διατεθούν τα επόμενα τρία χρόνια (2014, 2015 και 2016).
Υπό αυστηρούς όρους τα δάνεια
Ο Ζ.Κ.Γιούνκερ υπογράμμισε ότι ο Μηχανισμός θα παρέχει δάνεια, υπό την προϋπόθεση ενός αυστηρού προγράμματος οικονομικής προσαρμογής για τις χώρες που τα λαμβάνουν.
Το πρόγραμμα οικονομικής προσαρμογής θα το εγκρίνει το Συμβούλιο Eurogroup, ανάλογα με τη σοβαρότητα των δημοσιονομικών ανισορροπιών που παρουσιάζει η χώρα που προσφεύγει στο Μηχανισμό.
Επίσης, ο Μηχανισμός θα μπορεί να επέμβει στην πρωτογενή αγορά ομολόγων στη βάση ενός αυστηρού προγράμματος οικονομικής προσαρμογής υπό αυστηρές προϋποθέσεις και με τη σύμφωνη γνώμη του πολιτικού Διοικητικού Συμβουλίου.
Εξάλλου, ο Ζ. Κ. Γιουνκέρ τόνισε ότι το ESM θα συνεργάζεται στενά με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) για την παροχή οικονομικής βοήθειας και πως θα αναζητείται η ενεργός συμμετοχή του ΔΝΤ σε όλες τις περιπτώσεις.
Οι αυστηρές προϋποθέσεις θα εξετάζονται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και από το ΔΝΤ, σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.
Σε ό,τι αφορά το επιτόκιο δανεισμού, θα υπάρχει ένα σταθερό και ένα κυμαινόμενο. Το επιτόκιο θα υπολογίζεται στο κόστος χρηματοδότησης, συν 200 μονάδες βάσης για τα δάνεια ως τριετούς διάρκειας και συν 100 μονάδες βάσης για τα δάνεια διάρκειας άνω των τριών ετών.
Από την πλευρά του, ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών Β.Σόιμπλε επιβεβαίωσε ότι οι Ευρωπαίοι υπουργοί κατέληξαν σε μια συναινετική φόρμουλα η οποία θα δώσει στο μόνιμο μηχανισμό (που θα ισχύσει από τα μέσα του 2013) τη δυνατότητα να δανείζει ευρωπαϊκά κράτη με επιτόκιο επαυξημένο με 200 μονάδες βάσεις για δάνεια διάρκειας μικρότερης των τριών ετών και με επιτόκιο επαυξημένο κατά 300 μονάδες για δάνεια μεγαλύτερης διάρκειας.
Μικρότερη η επιβάρυνση για τους ασθενέστερους
Σε ό,τι αφορά την συνεισφορά κάθε ευρωπαϊκού κράτους στη δημιουργία του κεφαλαίου του ESM o Β.Σόιμπλε εξήγησε ότι θα υπάρξει αλλαγή της φόρμουλας βάσει της οποίας υπολογίζεται και θα δοθεί μεγαλύτερη βαρύτητα στο ΑΕΠ και στην οικονομική ευρωστία από ότι στον πληθυσμό κάθε χώρας, κάτι που εκτιμάται ότι θα μειώσει ελαφρώς το βάρος των αδύναμων οικονομιών της ευρωζώνης.
Υπενθυμίζεται ότι το θέμα της συγκρότησης του κεφαλαίου του μόνιμου μηχανισμού είχε προκαλέσει έντονες τριβές στους κόλπους της ΕΕ με κράτη-μέλη να απειλούν ακόμη και με βέτο στη Σύνοδο Κορυφής της 25ης Μαρτίου.
Σύμφωνα όμως με τις αποφάσεις που ελήφθησαν, όπως εξήγησε ο πρόεδρος του Eurogroup Ζαν Κλοντ Γιούνκερ το ποσοστό της συμμετοχής των χωρών-μελών της ευρωζώνης στο κεφάλαιο του Μηχανισμού, θα υπολογίζεται, βάσει της συμμετοχής τους στο κεφάλαιο της ΕΚΤ.
Έτσι λοιπόν τα κεφάλαια που θα καταβάλει η Ελλάδα στο Μηχανισμό θα αντιπροσωπεύουν το 2,8% των συνολικών κεφαλαίων. Το μεγαλύτερο ποσοστό αντιστοιχεί στην Γερμανία (27,1%), στη Γαλλία (20,4%), στην Ιταλία (17,9%) και στην Ισπανία (11,9%).
Σημείωσε, ακόμη, ότι για τα πρώτα 12 χρόνια από την ένταξη μιας χώρας στην ευρωζώνη, προβλέπεται διόρθωση για το ποσοστό συμμετοχής της, αν εμφανίζει κατά κεφαλήν ΑΕΠ αισθητά χαμηλότερο από το μέσο όρο της ΕΕ.
Η διοίκηση του μηχανισμού
Σε ό,τι αφορά τη διοίκηση του Μηχανισμού, ο Ζ.Γιουνκέρ ανέφερε ότι θα διαθέτει ένα πολιτικό διοικητικό συμβούλιο, το οποίο θα είναι το ανώτατο όργανο για τη λήψη αποφάσεων και θα αποτελείται από τους υπουργούς Οικονομικών των χωρών του ευρώ, με δικαίωμα ψήφου.
Το πολιτικό Διοικητικό Συμβούλιο θα ορίζει τον Γενικό διευθυντή, ο οποίος θα έχει την ευθύνη της διαχείρισης του Μηχανισμού. Επίσης, ο Μηχανισμός θα διαθέτει ένα Διοικητικό Συμβούλιο το οποίο θα διευθύνει ο Γενικός Διευθυντής.
Ο Επίτροπος, αρμόδιος για θέματα οικονομίας και ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας θα έχουν το ρόλο «προνομιούχων παρατηρητών».
Για ένα «μικρό βήμα προς την ευρωπαική οικονομική διακυβέρνηση» έκανε λόγο ο Ευρωπαίος επίτροπος Οικονομικών υποθέσεων Ολι Ρεν.
Σημειώνεται, οτι όπως διευκρίνισε και ο Ζ.Γιούνκερ, μετά την έγκριση του ESM από τη Σύνοδο Κορυφής της 24ης και 25ης Μαρτίου, απαιτείται και η έγκρισή του από τα εθνικά κοινοβούλια, διαδικασία που αναμένεται να ολοκληρωθεί ως το καλοκαίρι.
