Η κυβέρνηση προσανατολίζεται σε έκδοση «οδηγίας» προς τις τράπεζες με την οποία θα ζητεί να απαντούν μέσα σε διάστημα 30 ημερών στους ενδιαφερομένους
Παρά τις χιλιάδες αιτήσεις διακανονισμού προς τις τράπεζες, ο αριθμός αυτών που έχουν γίνει δεκτές είναι ασήμαντος, καταδεικνύοντας ότι ο νομός δεν προχωρά, καθώς προσκρούει σε διάφορους σκοπέλους. Οι ενώσεις καταναλωτών δεν προλαβαίνουν να ανταποκριθούν στον καταιγισμό αιτήσεων που δέχονται, τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα δεν απαντούν εγκαίρως στα αιτήματα που λαμβάνουν για εξωδικαστικό συμβιβασμό, διαπιστώνουν ελλείψεις στα δικαιολογητικά που υποβάλλουν οι ενδιαφερόμενοι και τους βάζουν στην αναμονή.
Σε κατάσταση πανικού οι αρμόδιοι για τον νόμο της κυβέρνησης, διαπιστώνοντας τα αναρίθμητα προσκόμματα, ετοιμάζονται, σύμφωνα με πληροφορίες, να παρέμβουν με συστάσεις προς τις τράπεζες, αλλά και τροποποίηση του νομού, απειλώντας με ποινές όσους επιχειρούν να υπαχθούν αδικαιολογήτως σε αυτόν.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του μεγαλύτερου αποδέκτη αιτήσεων, που είναι ο Συνήγορος του Καταναλωτή, από τον Σεπτέμβριο μέχρι σήμερα έχουν κατατεθεί 1.516 αιτήσεις για εξωδικαστική ρύθμιση χρεών. Ωστόσο, επειδή πολλές αιτήσεις ζητούν τη ρύθμιση περισσότερων του ενός δανείων, τα πραγματικά στοιχεία εκτιμάται ότι ανεβάζουν σε υψηλά επίπεδα τον αριθμό των υποθέσεων που ζητούν διακανονισμό.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι ο συνολικός αριθμός των αιτήσεων για διακανονισμό χρεών αφορά συνολικά 5.130 δάνεια. Από αυτές τις αιτήσεις απάντηση έχουν λάβει οι 500, εκ των οποίων οι 150 είναι αντιπροτάσεις των τραπεζών, οι 51 είναι αρνητικές και οι 8 μονό έλαβαν θετική απάντηση από τις τράπεζες. Η ίδια περίπου αναλογία καταγράφεται και στις Ενώσεις Καταναλωτών ΕΚΠΟΙΖΩ και ΚΕΠΚΑ, οι εκπρόσωποι των οποίων δηλώνουν ότι οι καταναλωτές ανταποκρίνονται και υποβάλλουν αιτήσεις αλλά οι απαντήσεις είναι μηδαμινές.
Χωρίς προϋποθέσεις
Οι τράπεζες από την πλευρά τους υποστηρίζουν ότι οι αιτήσεις είναι ελλιπείς, γι’ αυτό δεν απαντούν σε σύντομο χρονικό διάστημα. Εσχάτως διαπιστώθηκε ότι εντοπίζονται και αιτήσεις καταναλωτών που, αν και δεν πληρούν τις προϋποθέσεις ένταξης τους, ούτε «πνίγονται» από τα χρέη, επιχειρούν να εκμεταλλευτούν τις διατάξεις του νομού και να κάνουν διακανονισμό των χρεών τους. Μάλιστα, οι πληροφορίες αναφέρουν ότι εντοπίστηκαν περιπτώσεις πολιτών που πέρυσι είχαν υποβάλλει στην εφορία Ε9 με πολλά ακίνητα και φέτος εμφανίστηκαν χωρίς κανένα περιουσιακό στοιχειό, ζητώντας ρύθμιση των χρεών τους.
Μέχρι και καταναλωτές που δεν έχουν χρέη σήμερα, αλλά, όπως αναφέρουν, «θα δημιουργήσουν στο μέλλον» ή που ομολογούν ότι μεταβίβασαν τα περιουσιακά τους στοιχεία σε συγγενείς, προσέρχονται στους διαμεσολαβητές διερευνώντας το πώς θα αποκομίσουν οφέλη με την ένταξη τους στο νομό. Τις διαπιστώσεις αυτές επικαλούνται ως νέα αιτία εμφράγματος στην υλοποίηση του νομού οι τράπεζες, ενώ συνηγορούν σε αυτό και οι αρμόδιοι φορείς λέγοντας ότι πρέπει να βρεθεί τρόπος ώστε να αποκλειστούν αυτές οι περιπτώσεις, για να μπορέσουν να ωφεληθούν από τον νομό αυτοί που έχουν πραγματική ανάγκη.
Ο Συνήγορος του Καταναλωτή επιβεβαιώνει ότι εντοπίζονται αδικαιολόγητες περιπτώσεις αιτήσεων, λέγοντας ότι «παρατηρείται έξαρση στην προσπάθεια κάποιων να εκμεταλλευτούν τις διατάξεις του νομού. Η συσσώρευση αιτήσεων που από την πρώτη στιγμή φαίνεται ότι δεν πληρούν τις προϋποθέσεις υπαγωγής στον νομό προκαλεί κώλυμα στις διαδικασίες και αυτό αποβαίνει εις βάρος εκείνων που έχουν πραγματική αδυναμία».
Διορθωτικές κινήσεις
Η αδράνεια που παρατηρείται έχει προκαλέσει ανησυχία στους αρμοδίους της κυβέρνησης τόσο για την ομαλή εφαρμογή του όσο και για την άδικη καθυστέρηση εξυπηρέτησης των καταναλωτών που έχουν πραγματική δυσχέρεια. Στο πλαίσιο αυτό, η Γενική Γραμματεία Καταναλωτή με επείγουσες διαδικασίες θα κινηθεί σε δυο κατευθύνσεις. Η μια αφορά την έκδοση «οδηγίας» προς τις τράπεζες, με την οποία θα τους ζητά να απαντούν στις αιτήσεις για ρύθμιση των χρεών σε σύντομο διάστημα, που θα προσδιοριστεί σε περίπου 30 ημέρες. Η άλλη κατεύθυνση σχετίζεται με τη συμπλήρωση του νόμου με νέες διατάξεις που θα επιβάλλουν αυστηρές ποινές σε όσους εντοπίζονται να προσπαθούν να εκμεταλλευτούν αδικαιολόγητα τον νόμο.
Το έμφραγμα που έχει δημιουργηθεί στον εξωδικαστικό συμβιβασμό επεκτείνεται περισσότερο, καθώς πολλοί από τους καταναλωτές, απογοητευμένοι και εκτιμώντας ότι δεν θα πάρουν απάντηση από την τράπεζα, θέλουν να καταφύγουν στη Δικαιοσύνη. Όμως για να κάνουν προσφυγή στα ειρηνοδικεία, χρειάζεται να καταθέσουν μια «βεβαίωση αποτυχίας» του εξωδικαστικού συμβιβασμού. Ωστόσο, οι αρμόδιοι από τον νομό να την εκδώσουν φορείς διαμεσολάβησης αρνούνται να τη χορηγήσουν, λέγοντας ότι περιμένουν την απάντηση των τραπεζών και εφόσον είναι αρνητική, τότε θα μπορούν να βεβαιώσουν ότι απέτυχε ο συμβιβασμός και να δώσουν το «πράσινο φως» στους καταναλωτές να καταφύγουν στα ειρηνοδικεία.
Ένα ακόμη πρόβλημα που έχει δημιουργηθεί είναι στις αιτήσεις για ρύθμιση χρεών που βρίσκονται στις Επιτροπές Φιλικού Διακανονισμού των Νομαρχιών, οι οποίες καταργήθηκαν στις 31 Δεκεμβρίου λόγω εφαρμογής του «Καλλικράτη». Εκατοντάδες φάκελοι καταναλωτών έχουν μείνει όχι μονό χωρίς απάντηση από τις τράπεζες, αλλά «αναζητούν» και τον νέο φορέα διαμεσολάβησης που θα τους αναλάβει.
Στο πλαίσιο του κωλύματος που έχει ανακύψει, αποφασίστηκε και η παράταση της αναστολής των πλειστηριασμών μέχρι και τις 30 Ιουνίου, προκειμένου να αποφευχθεί ο κίνδυνος οι χιλιάδες υπερχρεωμένοι να χάσουν τα περιουσιακά τους στοιχεία. Επιχειρώντας να βρεθεί λύση στο αδιέξοδο που έχει δημιουργηθεί, ήδη συνεργάτες της υπουργού κ. Κατσέλη, η οποία και προώθησε τον σχετικό νομό, ήρθαν σε επαφή με την Ένωση Ελληνικών Τραπεζών προκειμένου να ενημερωθούν για τους λογούς που οι τράπεζες καθυστερούν να απαντήσουν. Μάλιστα, όπως αναφέρουν αρμόδιες πηγές, θεωρείται παράδοξο αυτό που συμβαίνει, καθώς, κατά την κατάρτιση του νόμου, οι τράπεζες είχαν υποδεχθεί θετικά τον εξωδικαστικό συμβιβασμό, θέλοντας να αποφύγουν τις προσφυγές στα δικαστήρια.
