Η πρωτοφανής αποχή, που ξεπέρασε το 50% σε επίπεδο Επικράτειας, η αλλαγή σκηνικού στους δύο μεγαλύτερους δήμους της χώρας, με τη νίκη του Γιώργου Καμίνη στην Αθήνα και την επικράτηση στο «νήμα» του Γιώργου Μπουτάρη στη Θεσσαλονίκη, καθώς και η ανατροπή στον Πειραιά, με τη νίκη του Βασίλη Μιχαλολιάκου, είναι τα χαρακτηριστικότερα σημεία του β’ γύρου των αυτοδιοικητικών εκλογών. Οκτώ περιφέρειες πήγαν σε υποψήφιους που στήριξε το ΠΑΣΟΚ, έναντι πέντε σε πρόσωπα που είχαν τη στήριξη της ΝΔ.
Η γενική εικόνα
Η αποχή ξεπέρασε και το ήδη υψηλό επίπεδο του πρώτου γύρου, οπότε έφτασε στο 40%, και έφτασε το 54% στην Επικράτεια. Σε επίπεδο δήμων και περιφερειών η εικόνα είναι ακόμη πιο αποθαρρυντική. Στο δήμο Αθηναίων και στον Πειραιά η αποχή εκτινάσσεται στο επίπεδο του 65%, ενώ στο δήμο Θεσσαλονίκης στο 55%. Στην περιφέρεια Αττικής, γενικότερα, η αποχή άγγιξε το 60%.
Εκτός της αποχής, τη δεύτερη Κυριακή των περιφερειακών και δημοτικών εκλογών, αύξηση παρουσιάζουν και τα λευκά και τα άκυρα ψηφοδέλτια. Στις περιφερειακές εκλογές, τα άκυρα και λευκά ξεπέρασαν το 10%. Στην αναμέτρηση για την ανάδειξη δημάρχων τα άκυρα και λευκά ήταν πάνω από 7%.
Μέσα σε αυτό το γενικό πλαίσιο, που προκαλεί έκδηλους προβληματισμούς, το ΠΑΣΟΚ κερδίζει τις περιφέρειες: Ανατολικής Μακεδονίας – Θράκης, με τον Αρ.Γιαννακίδη, της Αττικής με τον Γ.Σγουρό, του Βορείου Αιγαίου με το Ν.Γιακαλή, της Δυτικής Ελλάδας με τον Απ.Κατσιφάρα, της Κρήτης με το Στ.Αρναουτάκη, του Νοτίου Αιγαίου με το Γ.Μαχαιρίδη, της Πελοποννήσου με τον Π.Τατούλη (είχε υποστηριχθεί και από τον ΛΑΟΣ) και της Στερεάς Ελλάδος με τον Κλ.Περγαντά.
Η ΝΔ κερδίζει τη Δυτική Μακεδονία με τον Γ.Δακή, την Ήπειρο με τον Αλ.Καχριμάνη (είχε υποστηριχθεί και από τον ΛΑΟΣ), τη Θεσσαλία με τον Κ.Αγοραστό, των Ιονίων Νήσων με το Σπ.Σπύρου (είχε υποστηριχθεί και από τον ΛΑΟΣ) και της Κεντρικής Μακεδονίας με τον Π.Ψωμιάδη.
Οι έξι από τους εκλεγέντες περιφερειάρχες είναι σήμερα και μέχρι την 1η Ιανουαρίου του 2011 νομάρχες, οπότε θα αναλάβουν τα νέα τους καθήκοντα: Πρόκειται για τους κ.κ. Γ.Σγουρό, Γ.Δακή, Αλ.Καχριμάνη, Π.Ψωμιάδη, Γ.Μαχαιρίδη και Κλ.Περγαντά.
Με καταμετρημένο περίπου το 70% των ψήφων, το ΠΑΣΟΚ κερδίζει 74 δήμους σε όλη τη χώρα -στους 49 δήμους μόνο του και στους υπόλοιπους σε συνεργασία με Οικολόγους και Δημοκρατική Αριστερά. Αντίστοιχα, η ΝΔ φαίνεται να κερδίζει 40 δήμους, το ΚΚΕ έναν (Πετρούπολη) και ο ΣΥΡΙΖΑ επίσης έναν σε συνεργασία με τους Οικολόγους και έξι με τη Δημοκρατική Αριστερά.
Οι Οικολόγοι Πράσινοι κέρδισαν έναν δήμο σε συνεργασία με τον ΣΥΡΙΖΑ, τρεις με το ΠΑΣΟΚ, δύο με τη Δημοκρατική Αριστερά και οκτώ σε συνεργασία με ΠΑΣΟΚ και Δημοκρατική Αριστερά. Τέλος, η Δημοκρατική Αριστερά κερδίζει έξι δήμους μόνη της, δύο με τους Οικολόγους, έξι με τον ΣΥΡΙΖΑ, οκτώ με ΠΑΣΟΚ και Οικολόγους και με ΠΑΣΟΚ 14.
«Κάστρα» και ανατροπές
Στην Αθήνα, ο τέως Συνήγορος του Πολίτη Γ.Καμίνης, με την υποστήριξη του ΠΑΣΟΚ και της Δημοκρατικής Αριστεράς, επικράτησε του προερχόμενου από τη ΝΔ, απερχόμενου δημάρχου Νικήτα Κακλαμάνη, με αποτέλεσμα ο δήμος να αλλάζει χρώμα στον πολιτικό χάρτη έπειτα από 24 ολόκληρα χρόνια. Ο τελευταίος δήμαρχος του ΠΑΣΟΚ στο δήμο Αθηναίων ήταν ο Δ.Μπέης, ο οποίος εξελέγη το 1982.
Ο νέος δήμαρχος Αθηναίων μίλησε για «νίκη των πολιτών της Αθήνας που ελπίζουν και συμμετέχουν» και είπε πως είναι «οι πολίτες αυτής της πόλης που κρατούν την τύχη της Αθήνας στα χέρια τους».
Στη Θεσσαλονίκη, έπειτα από μία αναμέτρηση για γερά νεύρα, ο Γ.Μπουτάρης επικράτησε του Κ.Γκιουλέκα για λίγες εκατοντάδες ψήφους (περίπου 300 σε σύνολο 110.000 ψήφων!). Λόγω της μικρής διαφοράς, ο κ. Γκιουλέκας θα ζητήσει επανακαταμέτρηση των ψήφων. Ο κ. Μπουτάρης είναι ο πρώτος δήμαρχος προερχόμενος από την Κεντροαριστερά από το 1982 οπότε εξελέγη ο αείμνηστος Θ.Μαναβής.
Αρχή ενός νέου κεφαλαίου για τη Θεσσαλονίκη χαρακτήρισε την οριακή νίκη του στην αναμέτρηση ο εκλεγμένος δήμαρχος Θεσσαλονίκης Γιάννης Μπουτάρης κατά τις πρώτες δηλώσεις του. «Δεσμεύομαι να είμαι για τη Θεσσαλονίκη ο δήμαρχος που δεν είχε όλα αυτά τα χρόνια. Δήμαρχος για όλους», τόνισε.
Στον Πειραιά, ο Β.Μιχαλολιάκος από τη ΝΔ πέτυχε μία ανατροπή της δημοσκοπικής εικόνας του α’ γύρου και επικράτησε του Γ.Μίχα από το ΠΑΣΟΚ. Το γεγονός σημαίνει ότι η πλειοψηφία των υποστηρικτών του Π.Μαντούβαλου στήριξε τελικά τον υποψήφιο από τη ΝΔ.
«Σήμερα κέρδισε ο Πειραιάς, η πόλη ξαναβρίσκει την ελπίδα» δήλωσε ο νέος δήμαρχος Βασίλης Μιχαλολιάκος, λίγο μετά τη δήλωσή του αντίπαλου του Γιάννη Μίχα, με την οποία αποδεχόταν το αποτέλεσμα. Ο κ. Μιχαλολιάκος δήλωσε συγκινημένος ότι θα επιδιώξει τη μέγιστη δυνατή συναίνεση και ότι μέχρι τις γιορτές θα επιχειρήσει να καθαρίσει η πόλη από τα σκουπίδια.
Στην Περιφέρεια της Αθήνας ο Γ.Σγουρός, με τη στήριξη του ΠΑΣΟΚ, εξελέγη με 52,6%. Ο ίδιος μίλησε για «ιστορική μέρα» για την Αττική και εμφανίσθηκε ενωτικός λέγοντας ότι «η σημερινή νίκη είναι πάνω απ’ όλα νίκη της τοπικής αυτοδιοίκησης, νίκη των πολιτών της Αττικής, όλης της Αττικής».
Ο Β.Κικίλιας με 47,3% κατέγραψε αξιοπρεπή εμφάνιση. Εντούτοις, παρά τη θερμή υποστήριξη του προέδρου της ΝΔ Αντ.Σαμαρά δεν κατάφερε να επικρατήσει του πρώην νομάρχη Αθηνών. Ο ίδιος εμφανίστηκε ικανοποιημένος. «Όταν ξεκινήσαμε κανείς δεν περίμενε ότι θα φτάναμε μέχρι εδώ» είπε και ευχαρίστησε τον κ. Σαμαρά «που στο πρόσωπό μου τόλμησε να βάλει τους νέους στο προσκήνιο. Αυτό αποτελεί παρακαταθήκη για το μέλλον του τόπου», είπε.
Στην περιφέρεια της Πελοποννήσου, ο Δ.Δράκος -έτερο προσωπικό «στοίχημα» του προέδρου της ΝΔ- συγκέντρωσε 47,4%. Ο Π.Τατούλης συγκέντρωσε 52,5% και εξελέγη με τη στήριξη του ΠΑΣΟΚ και του ΛΑΟΣ. «Η υπέρβαση που είχαν κάνει εδώ και καιρό οι πολίτες, αποτυπώθηκε στην μεγάλη μας νίκη» είπε ο κ. Τατούλης και πρόσθεσε ότι νίκησε ο «Καλλικράτης».
«Η Θεσσαλονίκη πανηγυρίζει» δήλωσε ο Π.Ψωμιάδης μετά την ανάδειξη του σε περιφερειάρχη Κεντρικής Μακεδονίας. Νικήσαμε το ψέμα και τη λάσπη από όπου και αν προέρχεται είπε ο κ. Ψωμιάδης. «Εύχομαι στο νικητή των εκλογών, να λάβει το μήνυμα που έστειλαν σήμερα οι πολίτες. Είναι μήνυμα απολύτως εύληπτο και ηχηρό» δήλωσε ο Μ.Μπόλαρης, απευθυνόμενος προς τον νέο περιφερειάρχη.
Οι δηλώσεις και το «μήνυμα»
Στο μήνυμά του μετά το ξεκαθάρισμα της εικόνας των εκλογικών αποτελεσμάτων, ο πρωθυπουργός έκανε λόγο για μια τριετία δουλείας και προσπάθειας για να γίνουν όσα δεν έγιναν εδώ δεκαετίες, σφραγίζοντας έτσι οριστικά το θέμα των πρόωρων εκλογών.
«Η σωτηρία της χώρας και η αλλαγή της είναι για μένα και για την κυβέρνησή μου στόχος ζωής» είπε ο Γ.Παπανδρέου και αφού συνεχάρη τους νεοεκλεγέντες δημάρχους και περιφερειάρχες, τόνισε πως η κυβέρνηση θα είναι κοντά τους για να τους στηρίξει χωρίς κομματικές διακρίσεις με στόχο να επιτύχει ο «Καλλικράτης».
Ανανεωμένη, δυνατή και υπεύθυνη θεωρεί ο Αντώνης Σαμαράς ότι βγήκε η Νέα Δημοκρατία από τις αυτοδιοικητικές εκλογές. «Η ΝΔ βγαίνει δυνατή γιατί κατάφερε να κερδίσει στο πρώτο γύρο 33 από τους 54 νομούς της χώρας έναντι μόνο 6, που είχε κερδίσει στις εκλογές του Οκτωβρίου του 2009. Ανανεωμένη γιατί στον δεύτερο γύρο κερδίζει 5 από τις 13 περιφέρειες ενώ σε άλλες δίνει μάχη στήθος με στήθος».
Οι πολίτες -και μέσω της αποχής- ζήτησαν αλλαγή πορείας, από την πολιτική που οδηγεί σε ασφυξία την οικονομία και σε απόγνωση την κοινωνία, είπε ο πρόεδρος της ΝΔ, ερμηνεύοντας το μήνυμα των αυτοδιοικητικών εκλογών. «Εμείς το πήραμε» και από αύριο η ΝΔ θα είναι στην πρώτη γραμμή, πρόσθεσε.
Η Αλέκα Παπαρήγα δήλωσε πως η μεγάλη αποχή απασχολεί το ΚΚΕ ωστόσο εξέφρασε την ικανοποίηση της για το γεγονός ότι οι ψηφοφόροι που επέλεξαν τα ψηφοδέλτια της «Λαϊκής Συσπείρωσης», ακολούθησαν την κομματική γραμμή και φαίνεται ότι ψήφισαν λευκό ή άκυρο. Κάλεσε δε τους πολίτες να δυναμώσουν «το ρεύμα αγανάκτησης».
Κατά μέτωπον επίθεση στα δύο μεγάλα κόμματα, αλλά κυρίως στον Αντώνη Σαμαρά εξαπέλυσε ο πρόεδρος του ΛΑΟΣ, λέγοντας πως οι επιλογές του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης ιδιαίτερα σε Πελοπόννησο και Αττική έδειξαν ότι δεν ήταν οι σωστές.
«Το μήνυμα της κάλπης είναι σαφές: σοβαρευτείτε» δήλωσε ο Γ.Καρατζαφέρης, κάνοντας λόγο για «προειδοποιητική βολή πως οι κοκορομαχίες δεν αρέσουν στον ελληνικό λαό». Παράλληλα επέκρινε τα σχόλια του Αντ.Σαμαρά για ολική επαναφορά του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης.
Ο Αλέξης Τσίπρας έκανε λόγο για καταδίκη του μνημονίου, ενώ τόνισε πως η κυβέρνηση και ο πρωθυπουργός δεν κατανόησαν το μήνυμα. Ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ προέβλεψε παρατεταμένη μεταβατική περίοδο πολιτικών ανακατατάξεων που θα καταλήξει σε εθνικές εκλογές.
