Η περιορισμένη συμμετοχή, στο επίπεδο των Ευρωεκλογών του 2009, είναι το βασικό χαρακτηριστικό του πρώτου γύρου των αυτοδιοικητικών εκλογών, ενώ το ΠΑΣΟΚ και η ΝΔ ερίζουν για το μήνυμα της κάλπης. Με ενσωματωμένο πάνω από το 90% των εκλογικών τμημάτων, το ΠΑΣΟΚ εκλέγει περιφερειάρχες στο Ν.Αιγαίο (Γ.Μαχαιρίδης) και στην Κρήτη (Στ.Αρναουτάκης). Σε άλλες τρεις περιφέρειες (Ανατολικής Μακεδονίας & Θράκης, Πελοποννήσου και Βορείου Αιγαίου) η μάχη θα κριθεί στο νήμα.
Η συνολική αποχή κινήθηκε στο επίπεδο του 40%, φθάνοντας στην Αθήνα το 57%, στη Θεσσαλονίκη το 46%, στον Πειραιά το 54,81%, στην Πάτρα το 39,1% και στο Ηράκλειο Κρήτης το 35,3%. Η μεγαλύτερη αποχή καταγράφτηκε στον Αγ.Ευστράτιο με 74,92% και ακολουθούν οι Πρέσπες με ποσοστό 69%, τα Κύθηρα με 62,86%, η Σύμη με 64,26%, η Λήμνος με 60,58%, η Ιθάκη με 58,83%, η Φλώρινα με 56,89%, η Νίσυρος με 53,14% και η Σέρβια-Βελβεντός με 49,06%
Το Λευκό/Ακυρο στις Περιφερειακές εκλογές ξεπέρασε το 9% και στις δημοτικές το 5,47%.
Εκτός από τη μεγάλη αποχή, το άλλο χαρακτηριστικό στοιχείο, ως προς τη συνολική εικόνα, είναι η πτώση του δικομματισμού σε ποσοστά περί το 66% με 67%. Εάν αθροιστεί το ποσοστό των υποψηφίων που στήριξε το ΠΑΣΟΚ, σε σύγκριση με το αντίστοιχο της ΝΔ, το κυβερνών κόμμα προηγείται με 2,5%-3%. Από τα υπόλοιπα κόμματα, σημαντική άνοδο είχε το ΚΚΕ, που αθροίζει διψήφιο ποσοστό.
Οι περιφέρειες
Στη μεγαλύτερη περιφέρεια της χώρας, η «έκπληξη» του Γιάννη Δημαρά, όπως προοιωνίζονταν οι δημοσκοπήσεις, δεν επαληθεύτηκε. Ο κ. Δημαράς ήρθε τρίτος και ανακοίνωσε ότι από την 1η Ιανουαρίου παραιτείται από βουλευτής. Τη θέση του στο Κοινοβούλιο θα πάρει ο Στέφανος Τζουμάκας.
Σημειώνεται ότι στην Κρήτη, δεύτερος έρχεται ο υποψήφιος περιφερειάρχης που στήριξε η Ντόρα Μπακογιάννη, ο κ. Δ.Γιαννουλάκης και τρίτος ο υποψήφιος της ΝΔ κ. Γ.Πλακιωτάκης.
Το ΠΑΣΟΚ, επίσης, κερδίζει την Αττική, τη Δυτική Ελλάδα, τη Στερεά, την Πελοπόννησο και την Αν.Μακεδονία & Θράκη.
Από την άλλη πλευρά, η ΝΔ έχει καθαρό προβάδισμα στις περιφέρειες Κεντρικής Μακεδονίας, Δυτικής Μακεδονίας, Θεσσαλίας, Ηπείρου και Ιονίων Νήσων.
«Ντέρμπι» παίζεται στην περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, στο Βόρειο Αιγαίο, και στην Πελοπόννησο.
Οι δήμοι
Στο Δήμο Αθηναίων ο Νικήτας Κακλαμάνης λαμβάνει ποσοστό μικρότερο του αναμενόμενου (34,96%). Ακολουθεί ο Γ.Καμίνης (28,39%) και ο Ν.Σοφιανός (13,71%). Έκπληξη εδώ ο ανεξάρτητος υποψήφιος Γ.Αμυράς με ποσοστό περίπου 7,36%. Σημειωτέον ότι στο δημοτικό συμβούλιο εκλέγεται ο Ν.Μιχαλολιάκος της «Ελληνικής Αυγής» (Χρυσή Αυγή) με 5,27%. Σε εκλογικά τμήματα του Αγίου Παντελεήμονα η Χρυσή Αυγή συγκεντρώνει διψήφιο ποσοστό.
Στον Πειραιά ο Γ.Μίχας (ΠΑΣΟΚ) προηγείται (29,80%) με περίπου επτά ποσοστιαίες μονάδες του αντιπάλου του από τη ΝΔ Β.Μιχαλολιάκου (23,01) και ακολουθεί ο Π.Μαντούβαλος με 18,67. Στη Θεσσαλονίκη, ο Κ.Γκιουλέκας (ΝΔ) προηγείται με 37,86% έναντι του Γ.Μπουτάρη (33,57%). Στην Πάτρα, Δ.Κατσικόπουλος (ΠΑΣΟΚ) συγκεντρώνει 35,07% έναντι του Γ.Δημαρά 21,13%.
Διαφορετικές εκτιμήσεις
Tην απόφασή του να μην προχωρήσει σε πρόωρες εκλογές, αλλά να συνεχίσει την εθνική -όπως τη χαρακτήρισε- προσπάθεια για τη σωτηρία της χώρας ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός, σε δήλωσή του από το Μέγαρο Μαξίμου. Όπως είπε ο κ. Γ.Παπανδρέου, η εντολή για την αλλαγή που έδωσε ο λαός στο ΠΑΣΟΚ πριν από ένα χρόνο επιβεβαιώθηκε και μέσα από τις αυτοδιοικητικές εκλογές της Κυριακής. Ο πρωθυπουργός εξέφρασε τον προβληματισμό του για τα μεγάλα ποσοστά αποχής και έστειλε ένα μήνυμα σε όσους συνειδητά απείχαν, λέγοντας ότι «η συμμετοχή είναι προϋπόθεση για να φτιάξουμε μια καλύτερη Ελλάδα».
«Το εκβιαστικό δίλημμα του πρωθυπουργού δεν κατάφερε να δώσει στο ΠΑΣΟΚ τη λευκή επιταγή που ζητούσε» δήλωσε ο Αντώνης Σαμαράς, σχολιάζοντας το αποτέλεσμα των εκλογών. Η «αναγεννημένη ΝΔ μέσα στις πιο αντίξοες συνθήκες πέτυχε τους στόχους της» και πέτυχε, όπως είπε, πρωτοφανή για κόμμα στην αντιπολίτευση «ολική επαναφορά», γεγονός το οποίο μετέφρασε ως ξεκάθαρη αποδοκιμασία της πολιτικής του μνημονίου και όσων το στήριξαν.
Η Αλέκα Παπαρήγα δήλωσε δικαιωμένη για το εκλογικό αποτέλεσμα και τόνισε πως ο πρωθυπουργός δεν πήρε το μήνυμα των εκλογών. Η γγ του ΚΚΕ, τόνισε πως το κόμμα της, που έδωσε πολιτικό χαρακτήρα στην εκλογική μάχη, «μπορεί να προσεγγίσει το 12%» σε πανελλαδικό επίπεδο και ζήτησε στο δεύτερο γύρο να καταψηφιστούν οι υποψήφιοι του ΠΑΣΟΚ και της ΝΔ.
Ο Γιώργος Καρατζαφέρης αναφέρθηκε στην ανάγκη εθνικής συνεννόησης, λέγοντας ότι είναι ώρα για περισσότερη υπευθυνότητα και λιγότερη αντιπαλότητα. Ο αρχηγός του ΛΑΟΣ εκτίμησε πως το ΠΑΣΟΚ παραμένει πρώτη δύναμη αλλά καίρια τραυματισμένο, ότι η ΝΔ δεν έπιασε «τα ποσοστά ήττας του 2009», το δε δικό του κόμμα διατήρησε τις δυνάμεις του ή τις αύξησε σε ορισμένες περιφέρειες και, επί της ουσίας, κάλεσε τη ΝΔ σε συνεργασία στο άμεσο μέλλον.
Ο Αλέξης Τσίπρας κατηγόρησε τον πρωθυπουργό ότι συνεχίζει την πολιτική του μνημονίου, χωρίς δημοκρατική νομιμοποίηση, ενώ είδε πίσω από το αποτέλεσμα των εκλογών «σημαντική ήττα συνολικά του δικομματισμού» και αποτίμησε ως θετική την παρουσία της Ανανεωτικής και Ριζοσπαστικής Αριστεράς.
