Σε μια καθοριστική εξέλιξη για τη μακροχρόνια δικαστική διαμάχη στον κλάδο της ζυθοποιίας, το Περιφερειακό Δικαστήριο του Άμστερνταμ εξέδωσε ενδιάμεση απόφαση που φέρνει τη Ζυθοποιία Μακεδονίας Θράκης (ΖΜΘ) ένα βήμα πριν την είσπραξη αποζημίωσης ύψους τουλάχιστον 83 εκατομμυρίων ευρώ.
Η απόφαση αφορά την υπόθεση κατάχρησης δεσπόζουσας θέσης από την Αθηναϊκή Ζυθοποιία, θυγατρική του ολλανδικού ομίλου Heineken, στην ελληνική αγορά.
Η δικαστική αυτή εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια της ιστορικής απόφασης της Ελληνικής Επιτροπής Ανταγωνισμού το 2015, η οποία είχε διαπιστώσει παράνομες πρακτικές αποκλεισμού ανταγωνιστών για διάστημα 16 ετών.
Υπενθυμίζεται πως η ΖΜΘ έχει ήδη πετύχει σειρά δικαιώσεων σε προηγούμενα στάδια της διαδικασίας, επιμένοντας στη διεκδίκηση αποζημιώσεων ενώπιον των ολλανδικών δικαστηρίων, τα οποία έκριναν ότι η Heineken και η Αθηναϊκή Ζυθοποιία φέρουν αλληλέγγυα ευθύνη.
Σύμφωνα με τα όσα έγιναν γνωστά, το δικαστήριο έκανε δεκτή τη μεθοδολογία των εμπειρογνωμόνων της ΖΜΘ, απορρίπτοντας τους ισχυρισμούς της Heineken.
Η οριστική απόφαση αναμένεται μετά την επικείμενη κρίση του Ανωτάτου Ολλανδικού Δικαστηρίου επί θεμάτων δικαιοδοσίας, με τον Γενικό Εισαγγελέα να έχει ήδη προτείνει την απόρριψη των αιτημάτων του ολλανδικού ομίλου.
Ακολουθεί η ανακοίνωση της Ζυθοποιίας Μακεδονίας Θράκης:
«Το Ολλανδικό δικαστήριο είναι πλέον πολύ κοντά στο να επιδικάσει υπέρ της Ζυθοποιίας Μακεδονίας Θράκης Α.Ε. (ΖΜΘ) τουλάχιστον 83 εκατομμύρια ευρώ ως αποζημίωση που θα οφείλουν από κοινού η Heineken και Αθηναϊκή Ζυθοποιία (Αθ.Ζυθ.) για την παράνομη καταχρηστική συμπεριφορά της τελευταίας στην Ελληνική επικράτεια.
Στις 18 Φεβρουαρίου, το Περιφερειακό Δικαστήριο του Άμστερνταμ εξέδωσε σημαντικότατη ενδιάμεση απόφαση σχετικά με την ποσοτικοποίηση της αποζημίωσης στη δικαστική διένεξη της ΖΜΘ, με σήμα της στην Ελληνική αγορά μπύρας τη μπύρα Βεργίνα κατά της Heineken και της θυγατρικής αυτής, Αθηναϊκής Ζυθοποιίας (με σήματα της στην Ελληνικά αγορά μπύρας όπως ΑΛΦΑ, ΜΑΜΟΣ, ΝΥΜΦΗ κ.α.).
Η υπόθεση εκκίνησε με την απόφαση της Ελληνικής Επιτροπής Ανταγωνισμού (Επ.Αντ.) που δημοσιεύτηκε το 2015 (Αρ. Αποφ.: 590/2014), η οποία διαπίστωσε ότι η Αθηναϊκή Ζυθοποιία καταχράστηκε τη δεσπόζουσα θέση της στην ελληνική αγορά μπύρας για 16 έτη, προβαίνοντας κυρίως σε πρακτικές αποκλεισμού κατά των ανταγωνιστών της, όπως η μπύρα Βεργίνα, της ΖΜΘ. Η Αθηναϊκή Ζυθοποιία άσκησε προσφυγή κατά της απόφασης της Επ.Αντ. ενώπιον του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών, η οποία και απορρίφθηκε στην ουσία της (επιτυγχάνοντας μόνο μείωση 17% του προστίμου). Επίσης προσέφυγε με αίτηση αναίρεσης ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας, όπου και αυτή απορρίφθηκε.
Η ΖΜΘ για τη ζημία που υπέστη από την παράβαση αυτή άσκησε αγωγή αποζημίωσης ενώπιον των Ολλανδικών δικαστηρίων κατά της Αθ.Ζυθ. και της μητρικής της, Heineken. Στο πλαίσιο της διαδικασίας αυτής, το Περιφερειακό Δικαστήριο του Άμστερνταμ έχει ήδη αποφανθεί ότι δεσμεύεται από την απόφαση της Επ.Αντ. και ότι η Heineken και η Αθ.Ζυθ. είναι αλληλέγγυα και εις ολόκληρόν υπεύθυνες για τις ζημίες που προέκυψαν από την παράβαση.
Η πρόσφατη (ενδιάμεση) απόφαση αφορά στον προσδιορισμό του ύψους της ζημίας της ΖΜΘ. Πιο συγκεκριμένα, το δικαστήριο με αυτή δέχτηκε τη μεθοδολογία ποσοτικοποίησης της αποζημίωσης που έθεσε η Oxera ως οικονομικός εμπειρογνώμονας της ΖΜΘ, απορρίπτοντας τους ισχυρισμούς που υποστήριξαν η Heineken/ Αθ.Ζυθ. και ο εμπειρογνώμονάς τους, εταιρεία CRA. Προς υποστήριξη της προσέγγισής του, το δικαστήριο παραπέμπει εκτενώς στην Απόφαση της Επ.Αντ. σχετικά με τη φύση και το εύρος της επίδικης καταχρηστικής συμπεριφοράς. Με βάση την τρέχουσα εκτίμησή του, το δικαστήριο προσεγγίζει τις κύριες ζημίες που υπέστη η ΖΜΘ στο ύψος τουλάχιστον 43 εκατομμυρίων ευρώ. Προσθέτοντας τους νόμιμους τόκους, σύμφωνα με την εν λόγω απόφαση, η πλήρης αποζημίωση που αναμένεται να επιδικαστεί υπέρ της ΖΜΘ εκτιμάται ότι θα υπερβαίνει τα 83 εκατομμύρια ευρώ. Θα επιδικαστούν επίσης έξοδα εμπειρογνωμόνων, υπό την προϋπόθεση ότι τα έξοδα αυτά θα τεκμηριωθούν περαιτέρω από την ΖΜΘ. Και οι δύο πλευρές πρέπει να υποβάλουν τις διευκρινίσεις τους μαζί με όποια σχετικά στοιχεία έως τις 18 Μαρτίου 2026 ενόψει της οριστικής απόφασης.
Το Περιφερειακό Δικαστήριο του Άμστερνταμ δήλωσε ότι θα εκδώσει την οριστική απόφαση σχετικά με την αποζημίωση, μετά την εκκρεμή έκδοση της απόφασής του Ανώτατου Ολλανδικού δικαστηρίου επί της αναίρεσης που έχουν ασκήσει οι Αθ.Ζυθ. και Heineken σχετικά με το ζήτημα της δικαιοδοσίας. Η απόφαση αυτή του Ανώτατου Δικαστηρίου αναμένεται εντός του μηνός Μαρτίου. Ο Ολλανδός Γενικός Εισαγγελέας έχει ήδη προτείνει προς το Ανώτατο Δικαστήριο ότι η αναίρεση της Heineken και της Αθ.Ζυθ. πρέπει να απορριφθεί στο σύνολό της, ενόψει της απόφασης του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ) της 13ης Φεβρουαρίου 2025 σχετικά με τα ερωτήματα που υπέβαλε το Ανώτατο Δικαστήριο σε αυτό το θέμα (η απόφαση του ΔΕΕ δικαίωσε πλήρως τις θέσεις της ΖΜΘ)».
Ο Δημήτρης Κρις (Demetri Chriss) από τη Ζυθοποιία Μακεδονίας Θράκης, δήλωσε:
«Αυτή η απόφαση στέλνει ένα ισχυρό μήνυμα στην Heineken ότι τα ολλανδικά δικαστήρια δεν θα διστάσουν να επιδικάσουν σημαντικές αποζημιώσεις σε υποθέσεις κατάχρησης δεσπόζουσας θέσης. Ο προσδιορισμός των ζημιών που προκλήθηκαν από παράβαση 16 ετών δεν είναι εύκολη υπόθεση και είμαστε στην ευχάριστη θέση να αναφέρουμε ότι το δικαστήριο απέρριψε οριστικά την προσπάθεια της Heineken να αποφύγει να λογοδοτήσει για τις παράνομες συμπεριφορές της στην Ελλάδα.
Θα πρέπει επίσης να αναφέρουμε ότι αναμένουμε το αποτέλεσμα της νέας έρευνας της Ελληνικής Επιτροπής Ανταγωνισμού (2023) σχετικά με καταχρηστικές πρακτικές στον κλάδο παραγωγής/εισαγωγής και διάθεσης ζύθου και αλκοολούχων ποτών στην Ελλάδα, στην περίοδο μετά την απόφαση του 2014.
Το γεγονός ότι οι θυγατρικές της Heineken στην Αυστρία, την Ουγγαρία, τις ΗΠΑ και αλλού κρίθηκαν πρόσφατα ένοχες για παρόμοιες καταχρηστικές συμπεριφορές υποδηλώνει μια εξαιρετικά προβληματική εταιρική κουλτούρα σε παγκόσμια κλίμακα. Η Heineken δεν φαίνεται να βελτιώνει τη συμπεριφορά της.
Οι αποφάσεις του Περιφερειακού Δικαστηρίου του Άμστερνταμ καταδεικνύουν ότι οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις μπορούν να αντισταθούν έναντι φαινομενικά αήττητων πολυεθνικών και να επιβάλουν ένα δικαιότερο τοπίο ανταγωνισμού».
Η Carlsberg και η θυγατρική της στην Ελλάδα, Ολυμπιακή Ζυθοποιία, έχουν επίσης καταθέσει αγωγές στο Άμστερνταμ κατά της Heineken και της Αθηναϊκής Ζυθοποιίας.
