Με κοινοβουλευτική του ερώτηση προς τους αρμόδιους Υπουργούς Ανάπτυξης κ. Παπαθανασίου και Αγροτικής Ανάπτυξης κ. Λιβανό, ο Ευριπίδης Στυλιανίδης ζητά απαντήσεις για την εξαίρεση των Μικρομεσαίων επιχειρήσεων αγροτικού τομέα της ΑΜΘ από χρηματοδοτικά προγράμματα εκσυγχρονισμού των καλλιεργειών τους.
Η ερώτηση του Βουλευτή Ροδόπης της ΝΔ έχει ως εξής:
«Σύμφωνα με το Ν. 4399/2016 και συγκεκριμένα στις προσκλήσεις του Καθεστώτος Ενισχύσεων των Μικρών και Πολύ Μικρών Επιχειρήσεων (ΦΕΚ 2764/Β/03-07-2019, ΦΕΚ 1937/Β/20-05-2020, ΦΕΚ 3641/Β/01-09-2020, ΦΕΚ 1937/Β/20-05-2020, ΦΕΚ 5398/Β/5-12-2020, ΦΕΚ 2142/Β/22-5-2021) είναι επιλέξιμα επενδυτικά σχέδια επιχειρήσεων του πρωτογενούς τομέα που δραστηριοποιούνται στην καλλιέργεια αροτραίων (ετήσιων, εκτατικών) καλλιεργειών.
Πολλά από αυτά τα επενδυτικά σχέδια μάλιστα εντάσσονται (βάσει ΚΑΔ και σχετικού Πίνακα που εκδόθηκε στις 3/2/2017) στο άρθρο 12 του Ν.4399/2016 οπότε και δικαιούνται επιχορήγησης στο 100% του ανώτατου επιτρεπόμενου ποσοστού βάσει της οικείας νομοθεσίας, μιας και αφορούν είδη που εντάσσονται στον κλάδο της «Αγροδιατροφής» (π.χ. σιτηρά, αραβόσιτος, κηπευτικά κλπ).
Οι προϋποθέσεις των επενδυτικών σχεδίων του πρωτογενούς τομέα περιγράφονται στην ΚΥΑ 129229/24-11-2017 «Καθορισμός των ειδών επενδυτικών σχεδίων του τομέα πρωτογενούς γεωργικής παραγωγής των πολύ μικρών, μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων (ΜΜΕ), που μπορούν να υπαχθούν σε καθεστώτα ενισχύσεων του ν. 4399/2016 και των προδιαγραφών, πρόσθετων όρων, περιορισμών και προϋποθέσεων, καθώς και κάθε σχετικού θέματος για την παροχή των ενισχύσεων σε επενδυτικά σχέδια του τομέα αυτού» (ΦΕΚ 4122/Β/2017) και την ΚΥΑ 88642/25- 8-2020 «Καθορισμός των ειδών επενδυτικών σχεδίων του τομέα πρωτογενούς γεωργικής παραγωγής των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων (ΜΜΕ) καθώς και των μεγάλων επιχειρήσεων, που μπορούν να υπαχθούν σε καθεστώτα ενισχύσεων του ν. 4399/2016 (Α’ 117), για τα οποία το αιτούμενο ποσό ενίσχυσης σε ακαθάριστο ισοδύναμο επιχορήγησης ανά επενδυτικό σχέδιο και ανά επιχείρηση υπερβαίνει το ποσό των πεντακοσίων χιλιάδων (500.000) ευρώ, και των προδιαγραφών, πρόσθετων όρων, περιορισμών και προϋποθέσεων, καθώς και κάθε σχετικού θέματος για την παροχή των ενισχύσεων σε αυτά τα επενδυτικά σχέδια» (ΦΕΚ 3539/Β/2020).
Τα περισσότερα επενδυτικά σχέδια αυτών των επιχειρήσεων αφορούν βασικά την προμήθεια νέου σύγχρονου καλλιεργητικού εξοπλισμού που σκοπό έχουν τη μετάβαση στη «γεωργία ακριβείας». Ο εξοπλισμός αυτός περιλαμβάνει κατά κύριο λόγο σύγχρονους γεωργικούς ελκυστήρες και καλλιεργητικά εργαλεία (παρελκόμενα) που αποτελούν τα βασικά παραγωγικά εργαλεία μιας εκμετάλλευσης του αγροτικού τομέα.
Είναι τα αντίστοιχα πάγια μιας γραμμής παραγωγής βιομηχανικής μονάδος. Οι δυνατότητες και τα τεχνικά χαρακτηριστικά του προβλεπόμενου μηχανολογικού εξοπλισμού καθορίζουν το είδος της γεωργίας που θα εφαρμοστεί (εν προκειμένω γεωργία ακριβείας), όπως αντίστοιχα ο εξοπλισμός που απαρτίζει την γραμμή παραγωγής στην βιομηχανία καθορίζεται από την τεχνολογία που επιλέγει να εφαρμόσει η επιχείρηση.
Βασικός σκοπός όλων αυτών των σχεδίων είναι η μετάβαση των επιχειρήσεων αυτών από την συμβατική γεωργία στην γεωργία ακριβείας, ώστε να μειωθεί το κόστος παραγωγής (από την μείωση της κατανάλωσης καυσίμων και αγροεφοδίων), να αυξηθεί η απόδοση του εξοπλισμού και να μειωθεί το περιβαλλοντικό αποτύπωμα. Οι επιχειρήσεις αυτές είναι στο σύνολό τους Πολύ Μικρές Επιχειρήσεις και η μετάβαση αυτή είναι απαραίτητη προϋπόθεση ώστε να συνεχίσουν να λειτουργούν και να είναι βιώσιμες στο σύγχρονο ανταγωνιστικό περιβάλλον.
Προσφάτως αποστάλθηκαν στην Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης πρακτικά απόρριψης για το σύνολο των επενδυτικών σχεδίων που αφορούν τον 3 κλάδο των αροτραίων καλλιεργειών από τις διορισθείσες Επιτροπές. Μέσα στις επιστολές αυτές επαναλαμβάνεται διαρκώς το ίδιο κείμενο που μεταξύ άλλων αναφέρει: «Σύμφωνα με το από 01-03-2021 έγγραφο – απάντηση του Helpdesk του ΠΣΚΕ σε σχετικό ερώτημα επιτροπής αξιολόγησης έργου που έχει υποβληθεί στην 1η Πρόσκληση για τις Μικρές και Πολύ Μικρές Επιχειρήσεις: «…ενδεικτικά αναφέρεται ότι σε περίπτωση που το προτεινόμενο επενδυτικό σχέδιο περιλαμβάνει αποκλειστικά και μόνο ως δαπάνες την προμήθεια γεωργικού ελκυστήρα και τα παρελκόμενα του, δεν τεκμηριώνεται ο ολοκληρωμένος χαρακτήρας του επενδυτικού σχεδίου σύμφωνα με το άρθρο 13 παρ. 4 της οικείας προκήρυξης».
Η παραπάνω απάντηση στερείται ουσιαστικής τεκμηρίωσης και δεν μπορεί να αποτελέσει λόγο απόρριψης, διότι:
- Η απάντηση από το helpdesk του ΠΣΚΕ δεν αποτελεί νομικό κείμενο και έρχεται σε αντίθεση τόσο με την σχετική πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος όσο και με τη σχετική με το Ν.4399/2016 νομοθεσία (ΚΥΑ 129229/2017 όπως τροποποιήθηκε και ισχύει)
- Το συγκεκριμένο εσωτερικό έγγραφο βάσει του οποίου στηρίχτηκε η απορριπτική απόφαση δεν κοινοποιείται στον επενδυτή ώστε να γνωρίζει ποια ήταν η ερώτηση. Δεν μπορεί να γνωρίζει συνεπώς ο επενδυτής που απορρίπτεται, εάν η Επιτροπή περιγράφει την δική του περίπτωση και πως διατυπώθηκε το ερώτημα ώστε να λάβει την συγκεκριμένη απάντηση που τον απορρίπτει.
- Η πρώτη πρόσκληση των ΠΜΜ επιχειρήσεων δημοσιεύθηκε στις 3 Ιουλίου του 2019 και η απάντηση του helpdesk που επικαλείται η Επιτροπή δόθηκε στις 1 Μαρτίου 2021, 20 μήνες, δηλαδή, αργότερα. Αυτή η ετεροχρονισμένη ερμηνεία από την υπηρεσία του helpdesk, εάν ήταν σε ισχύ θα έπρεπε να επικοινωνηθεί επισήμως στο εγχειρίδιο ερωτοαπαντήσεων του ιστοτόπου https://www.ependyseis.gr/anaptyxiakos/yy ώστε το επενδυτικό κοινό να μπορεί να λάβει γνώση.
- Πουθενά εντός του κειμένου του Νόμου 4399/2016 ή των 5 Προσκλήσεων των Πολύ Μικρών και Μικρών επιχειρήσεων ή των ΚΥΑ που αφορούν τον πρωτογενή τομέα δεν υπάρχει παρόμοια συγκεκριμένη διατύπωση περί μη επιλεξιμότητας των συγκεκριμένων σχεδίων των αροτραίων καλλιεργειών.
Οι Επιτροπές επίσης συχνά επικαλούνται ότι στα επενδυτικά αυτά σχέδια δεν τεκμηριώνεται ο χαρακτήρας της θεμελιώδους αλλαγής της παραγωγικής διαδικασίας που είναι απαραίτητο ώστε αυτά να είναι επιλέξιμα στον Ν.4399/2016 (παρ. 3 άρθρο 5 «Περιεχόμενο επενδυτικού σχεδίου»).
Τίθεται εύλογα όμως το 4 ερώτημα με ποια ακριβώς κριτήρια κρίνεται ότι η προμήθεια μηχανολογικού εξοπλισμού ο οποίος τεκμηριωμένα χρησιμοποιείται για την αλλαγή της μεθόδου της υφιστάμενης παραγωγικής διαδικασίας από συμβατική σε Γεωργία Ακριβείας, δεν συνάδει με την έννοια της θεμελιώδους αλλαγής της παραγωγικής διαδικασίας. Κατ’ αντιστοιχία, όταν μια μεταποιητική επιχείρηση υποβάλλει επενδυτικό σχέδιο το οποίο περιλαμβάνει την προμήθεια νέου μηχανολογικού – παραγωγικού εξοπλισμού επιτυγχάνοντας (χωρίς να αυξηθεί η δυναμικότητα) α) Την αύξηση της απόδοσης της παραγωγής, β) Τη βελτίωση της ποιότητας των προϊόντων, γ) Μείωση του κόστους παραγωγής, δ) Μείωση των αναγκών σε ενέργεια, ε) Μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος, αυτό το σχέδιο κατηγοριοποιείται στην περίπτωση δ, παράγραφος 2 του Άρθρου 5 του Ν.4399/2016 «θεμελιώδης αλλαγή της παραγωγικής διαδικασίας υφιστάμενης μονάδας».
Το ερώτημα λοιπόν που τίθεται είναι πώς είναι δυνατόν υπό παρόμοιες συνθήκες το μεν επενδυτικό σχέδιο του πρωτογενούς τομέα να μην ανήκει στην περίπτωση «θεμελιώδους αλλαγής της παραγωγικής διαδικασίας υφιστάμενης μονάδας», ενώ το αντίστοιχο του κλάδου της μεταποίησης να ανήκει;
Κατά αντιστοιχία με τη γραμμή παραγωγής μιας βιομηχανικής μονάδας, ο συγκεκριμένος γεωργικός μηχανολογικός εξοπλισμός (γεωργικός ελκυστήρας και παρελκόμενα) καθορίζει το είδος της γεωργίας που θα εφαρμοστεί (ακριβείας).
Το σύνολο των δαπανών ενός τέτοιου προγράμματος συμβάλλει στον εκσυγχρονισμό της εκμετάλλευσης και τη θεμελιώδη αλλαγή στην παραγωγική διαδικασία, προωθεί την εφαρμογή γεωργίας ακριβείας, μειώνει το κόστος παραγωγής, αυξάνει την αποτελεσματικότητα και απομειώνει το περιβαλλοντικό αποτύπωμα. Ερωτώνται οι συναρμόδιοι Υπουργοί:
1. Πώς είναι δυνατόν υπό παρόμοιες συνθήκες το μεν επενδυτικό σχέδιο του πρωτογενούς τομέα να μην ανήκει στην περίπτωση «θεμελιώδους αλλαγής της παραγωγικής διαδικασίας υφιστάμενης μονάδας», ενώ το αντίστοιχο του κλάδου της μεταποίησης να ανήκει;
2. Η απορριπτική απόφαση των επιτροπών αξιολόγησης της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης βρίσκεται ή όχι σε αντίθεση με τις ευνοϊκές διατάξεις του άρθρου 12 του Ν. 4399/2016 ως ΚΑΔ Αγροδιατροφής;
3. Στους προηγούμενους αναπτυξιακούς νόμους του Ελληνικού Κράτους (Ν. 1892/1990, 2601/1998, Ν.3299/2004, Ν.3908/2011 έως και τον ισχύοντα, δηλαδή τον Ν. 4399/2016) υπήρχε πάντα η παράμετρος της καινοτομίας, σε όλες τις περιπτώσεις όμως οι αροτραίες/ετήσιες (εκτατικές) καλλιέργειες εντάχθηκαν ως 5 ολοκληρωμένα και λειτουργικά επενδυτικά σχέδια, χρηματοδοτήθηκαν και υλοποιήθηκαν. Για ποιο λόγο να μη συμβεί το ίδιο και με τον ισχύοντα νόμο;
4. Κύριοι Υπουργοί, γνωρίζοντας το ενδιαφέρον σας για τη στήριξη νέων επενδύσεων στον πρωτογενή τομέα και την ευαισθησία σας για την ακριτική περιφέρεια της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, όπου η σημασία στήριξης των αγροτών συνδέεται με τη δημογραφική ενίσχυση της τοπικής κοινωνίας αλλά και τη θωράκιση της χώρας, ζητώ να εξετάσετε για ποιους λόγους αντίστοιχες επενδυτικές προτάσεις, που υποβλήθηκαν στις περιφέρειες Θεσσαλίας και Δυτικής Μακεδονίας εγκρίθηκαν από τις αντίστοιχες επιτροπές των περιφερειών τους, ενώ το σύνολο από πολλές δεκάδες επενδυτικών σχεδίων, που υποβλήθηκαν στην Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης απορρίφθηκαν όλες;».
