Ἀγαπητοί μου,
Μετά τήν κατὰ σάρκα Γέννησιν τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, ποὺ μόλις πρὸ ἑβδομάδος ἑορτάσαμε, ὅπου ὁ Κύριος ἐνδυόμενος τὴν ἀνθρώπινη φύση «κενοῦται», ταπεινοῦται καὶ «λαμβάνει δούλου μορφήν» (Φιλιπ. β΄ 7), σήμερα πρώτη τοῦ μηνός Ἰανουαρίου ἀλλά καί πρώτη ἡμέρα τοῦ πολιτικοῦ ἔτους ἀξιονόμαστε νά ἑορτάσουμε μία ξεχωριστή, ἴσως καί ἄγνωστη σέ πολλούς Δεσποτική ἑορτή, αὐτή τῆς Περιτομῆς τοῦ Θεανθρώπου.
Στήν ἑορτὴ τῆς Περιτομῆς, ὁ Κύριος δέχεται μιὰ ἐπὶ πλέον ταπείνωση τῆς σαρκός του, εἶναι ἡ ταπείνωση ἐνώπιον τοῦ παλαιοῦ νόμου. Ἡ ἑορτὴ αὐτὴ εἶναι κάπως δύσκολη στὴν κατανόησή της καὶ κλειστὴ στὸ μήνυμά της. Ἡ περιτομὴ ἀποτελοῦσε παλαιὰ νομικὴ διάταξη τῶν Ἑβραίων. Αὐτὸν τὸν νόμο τῆς περιτομῆς τῆς σαρκός, ἐν ἄκρᾳ ταπεινώσει, «ἐκπληροῖ» ὁ Κύριος σήμερα. Ἡ περιτομή, ὅμως, τῆς σαρκὸς συνδυάζεται μὲ δύο ἄλλες περιτομές: μία πνευματικὴ καὶ μία συμβολική, ποὺ ὑπαινίσσονται μία τρίτη, τὴν μυστικὴ γιὰ τὴν ὁποία μᾶς ὁμιλεῖ ὁ ἀπόστολος Παῦλος στὶς πρὸς Ρωμαίους, πρὸς Γαλάτας καὶ πρὸς Κολασσαεῖς ἐπιστολές του.
Ἡ πνευματικὴ περιτομὴ εἶναι ἡ τομή, ἡ κατάργηση τοῦ νόμου καὶ ὁ ἐγκαινιασμὸς τῆς χάριτος. «Παρῆλθεν ἡ σκιὰ τοῦ νόμου τῆς χάριτος ἐλθούσης», τονίζει ὁ ὑμνογράφος τῆς Ἐκκλησίας μας. Ἀποτέμνεται ὁ νόμος, ἀπογυμνώνεται ἀπὸ κάθε τι ἐπουσιῶδες καὶ ἀνελεύθερο καὶ προσφέρεται στοὺς πιστοὺς ἡ ἐλευθερία τῆς χάριτος.
Ὑπάρχει ὅμως καὶ μία τρίτη περιτομὴ ἐκτὸς ἀπὸ αὐτὴ τῆς σαρκὸς καὶ τοῦ νόμου. Εἶναι ἡ περιτομὴ ποὺ ἀναφέρεται στὰ τροπάρια τοῦ κανόνος ὡς σχολιασμὸς τοῦ ὅτι τὸ γεγονὸς ἔλαβε χώραν τὴν ὀγδόη ἡμέρα ἀπὸ τῆς γεννήσεως. Ἡ ὀγδόη ἡμέρα ἀπὸ τῆς γεννήσεως τοῦ Κυρίου καὶ τῆς ἀναγεννήσεως τοῦ ἀνθρώπου, ὅπως αὐτὴ ἀναφέρεται στὴν Καινὴ τώρα Διαθήκη, εἶναι σύμβολο τῆς αἰωνιότητος. Γι᾿ αὐτὸ καὶ τὸ ὄνομα δίδεται τὴν ὀγδόη ἡμέρα. Τὸ ὄνομα εἶναι γιὰ τὸν καθένα μας τὸ πιστοποιητικὸ τῆς αἰωνιότητος: «Χαίρετε ὅτι τὰ ὀνόματα ὑμῶν ἐγράφη ἐν τοῖς οὐρανοῖς» (Λουκ. ι’ 20).
Σήμερα, λοιπόν, ποὺ ἀλλάζει ὁ χρόνος ὡς ἔτος καὶ χρονολογία, καλὸ θὰ εἶναι νὰ γνωρίζουμε ὅτι ἀλλάζει ὁ χρόνος καὶ ὡς οὐσία μὲ τὸ πνεῦμα καὶ τὴ χάρι τῆς αἰωνιότητος. Ἡ Περιτομὴ τοῦ Κυρίου σημαδεύει καὶ τὴν περιτομὴ τοῦ χρόνου, τὴ μεταμόρφωσή του σὲ αἰωνιότητα.
Αὐτὲς οἱ τρεῖς περιτομές, τῆς σαρκός -ἡ οὐσιαστική-, τοῦ νόμου -ἡ πνευματικὴ- καὶ τοῦ χρόνου -ἡ συμβολική-, προεικονίζουν τὴν τελεία, τὴ μυστικὴ περιτομὴ, εἶναι ἡ «ἀχειροποίητος περιτομὴ» τοῦ σημερινοῦ ἀποστολικοῦ ἀναγνώσματος (Κολ. β’ 11), ἡ περιτομὴ τῆς καρδίας «ἐν πνεύματι οὐ γράμματι» (Ρωμ. β’ 29) καὶ (Πράξ. ζ’ 51).
Οἱ πρῶτες περιτομὲς στὴν οὐσία σημαίνουν μερικὴ τομή, δηλαδή ὅ,τι μολύνει τὴ σάρκα, ὅ,τι στενεύει τὸ νόμο, ὅ,τι παχαίνει τὸ χρόνο σήμερα κόβεται καὶ ἔτσι μεταμορφώνεται ἡ σάρκα σὲ πνεῦμα, ὁ νόμος σὲ χάρι, ὁ χρόνος σὲ αἰωνιότητα. Ἡ μυστικὴ ὅμως περιτομὴ εἶναι μιὰ ἀπόλυτη ἐκτομὴ τῶν παθῶν καὶ τοῦ φρονήματος τῆς ἁμαρτίας. Εἶναι αὐτὴ ποὺ καθιστᾶ τὸν ἄνθρωπο μέτοχο τῆς ζωῆς τοῦ πνεύματος, τῆς χάριτος, τῆς αἰωνιότητος, ἀπὸ τώρα ποὺ φοροῦμε ἀκόμη τὴ σάρκα, ποὺ ζοῦμε ἐν χρόνῳ, ποὺ καλούμεθα νὰ τηροῦμε τὶς ἐντολές.
Γιά τήν Ἐπαρχία μας, τό νέο ἔτος 2020, σηματοδοτεῖ τήν ἐπίσημη εἴσοδό μας στούς ἑορτασμούς τῶν 100 χρόνων ἀπό τῆς ἀπελευθερώσεως τῆς Κομοτηνῆς. Ἕνα ἔτος πού εἶναι ἀφιερωμένο στή μνήμη τῶν γεγονότων ἐκείνης τῆς ἐποχῆς πού σημάδευσαν τόν τόπο μας καί ὅλη τή Θράκη. Ταυτόχρονα ἡ ἐπέτειος αὐτή ἀποτελεῖ καί ἀφορμή γιά νά γνωρίσουμε τά γεγονότα πού προηγήθηκαν τῆς ἀπελευθερώσεως τῆς πόλεώς μας, τούς ἀγῶνες τῶν πατέρων μας γιά τήν ἀπελευθέρωσιν τῆς Θράκης. Ἡ ἑκατονταετηρίδα εἶναι μία εὐκαιρία προβληματισμοῦ καί διαφυλάξεως τῆς ἱστορικῆς μνήμης, ἀλλά καί παραδειγματισμοῦ πρός συνέχισιν τῶν ἀγώνων γιά πρόοδο καί προκοπή τῆς Θράκης καί τῆς Πατρίδος γενικότερον.
Ἰδιαιτέρας ὅμως σπουδιότητος καί σημασίας κέκτηται ἡ σημαδιακή ἔλευσις τῆς ἐφεστίου καί θαυματουργοῦ Ἱερᾶς Εἰκόνος τῆς Θεομήτορος τοῦ «Ἄξιον Ἐστίν», τήν 19ην Μαΐου, πρός εὐχαριστήριον κατάθεσιν τῆς εὐλαβείας τοῦ ἡμετέρου Λαοῦ πρός τήν Κυρίαν Θεοτόκον, ἡ Ὁποία τοσαῦτα θαυμαστά εἰργάσατο πρό αἰῶνος περίπου καί ἐξακολουθεῖ νά ἐργάζεται διά τήν ἡμετέραν Ἐπαρχίαν καί διά τό ἡμέτερον Γένος διαχρονικῶς, περί δέ τῆς ὁποίας θά ἐπανέλθωμεν λεπτομερῶς ἐν καιρῷ τῷ δέοντι δι’ ἑτέρας Ἐγκυκλίου, ὅμως καλούμεθα ὅπως προετοιμασθῶμεν ψυχικῶς τε καί σωματικῶς διά τό ἐξαίσιον τοῦτο γεγονός.
Σᾶς εὔχομαι «χρόνια πολλά», σᾶς εὔχομαι καὶ «χρόνια αἰώνια», τὰ πολλὰ αὐτῆς τῆς ζωῆς ἀλλὰ καὶ τὰ αἰώνια ποὺ ἀρχίζουν ἀπὸ σήμερα καὶ δὲν τελειώνουν ποτέ.
Μὲ πατρικὴ ἀγάπη
Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ
Ο ΜΑΡΩΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ
ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΩΝ
